Viramitrodaya 9.p51

9.p51

aśvānāmmṛṣibhiḥ proktā mahādoṣā bhṛgūttama | yairanvitāḥ parityājyāstānme nigadataḥ śṛṇu || hīnadanto'dhidantaśca karālī kṛṣṇatālukaḥ | kṛṣṇajihvaśca yamajo jātamuṣkaśca yastathā || dviśaphaśca tathā śṛṅgī trikarṇī vyāghravarṇakaḥ | kharavarṇo bhasmavarṇo jātavarṇaśca kākudī || śvitrī ca kākrasādī ca kharasārastathaiva ca | vānarākṣaḥ kṛṣṇasṛṭaḥ kṛṣṇamuṣkastathaiva ca || kṛṣṇaprothaśca mūkaśca yaśca tittirasannibhaḥ | viṣamaśvetapādastu dhruvāvarttavivarjitaḥ || aśubhāvarttasaṃyukto varjanīyasturaṅgamaḥ | dhruvāvarttalakṣaṇamuktam - tatraiva, randhroparandhrayordvau dvau dvau dvau mastakavakṣasoḥ | prapāne ca lalāṭe ca dhruvāvarttā daśa smṛtāḥ || eko'pi na bhavedyasya dhruvāvartastu vājinaḥ | na taṃ śaṃsanti dharmajñāstasmāttaṃ parivarjayet || iti | viśeṣastu jayadattakṛte aśvāryurvede uktaḥ— āvartī yasya kakude kākudī sa udāhṛtaḥ | karālāścādharā dantā jāyante yasya cottare || sa karālī iti prokto bhartuḥ putrādibhakṣakaḥ | caturbhiḥ pañcabhiścaiva hīnadantaḥ prakīrtitaḥ || saptabhiścāṣṭabhirdantairjātaścādhikadantakaḥ | aṅguṣṭhaparvasaṅkāśaṃ chāgaśṛṅgopamaṃ tathā || jambūvadararūpaṃ ca tathā cāmalakopamam || āmrāsthisadṛśaṃ cāpi harītakyāḥ phalopamam | dagdhacarmanibhaṃ cāpi vālasaṃsthānameva ca || kīlaṃ karṇāntare yasya keśānte cāpi dṛśyate | dhaureyaḥ sarvapāpānāṃ vāhaḥ śṛṅgī sa kīrtitaḥ || evaṃvidhena śṛṅgeṇa śṛṅgī rāṣṭre na vāsayet