Brihajjataka 8.7.6
Daśādhyāyī 8.7.6
- Language
- Sanskrit
8.7.6
saumyaśceditaratra cetaradatho pāpāstathaivānyathā dṛgvīryotthaphale tathaiva ca bhaveduccādiṣūktakramāt’|| iti|| etaduttaratrācāryeṇa bhāvādhyāye - ‘phalamadhikamidaṃ yadatra bhāvād bhavanabhanāthaguṇairvicintanīyam’| iti vakṣyamāṇena granthasandarbheṇa siddhyati| itīṣṭāniṣṭaphalānayane ko'pi sampradāyaḥ pradarśitaḥ| prakṛtamanusarāmaḥ| ‘saṃjñānurūpāṇi phalāni caiṣāṃ’ ityasyāyamarthaḥ ‘rājānau raviśītagū’ ityādinā ca grahayonibhedādhyāye śiṣṭena ca granthena grahamayaṃ samastamityuktam| yathā ‘snāyvasthyasṛktvagatha śuklavase ca majjā mandārkacandrabudhaśukrasureḍyabhaumāḥ’ ityuktena grahāṇāṃ dhātūnāñca saptānāmabheda upadiṣṭaḥ| tathā sati mandasya ca snāyudhātoścābhede mandasya ‘snāyu’riti saṃjñā vaktavyā| evaṃ saṃjñādhyāyoktaṃ sarvamuktasaṃjñānurūpāṇi| tathā coktam - tatra yat graharūpaṃ taduktaṃ tasya grahasya phaladātṛtve tat phalaparipākaḥ yathā rave‘rātmaprabhāvā’di candrasya ‘mano’guṇādi kujasya ‘satvaṃ’ budhasya ‘vacana’mityādi| ‘rājānau raviśītagū’ iti ravicandrayoḥ rājakulavāsādi, kujasya daṇḍanāyakatvayuddhādi, budhasya yauvvarājyasevādi| guruśukrayoramātyavṛttisevādi| ‘prāgādyāḥ’ ityatra dikparijñāne phalaṃ; ‘budhasūryasutau’ ityatra puṃstrīnapuṃsakasya bhāvādi, ‘viprādita’ iti jātibhedaparijñāne, ‘candrārkajīva’ ityādi guṇasvabhāvaparijñāne, ‘madhupiṅgaladṛk’ ityādi rūpaparijñāne, ‘snāyvasthī’tyādi dhātuparijñāne copayujyate| taduktam - ‘saṃjñānurūpāṇi phalāni caiṣāṃ’ iti|
Linked texts (1)
- Bṛhajjātaka — Varāhamihira, Sanskrit