Brihajjataka 8.9
Daśādhyāyī 8.9
- Language
- Sanskrit
8.9
‘ekandva’ iti| naisargikasvabhāvaśarīriṇāmeṣa uktaḥ| prathamavarṣa candro'dhipatiḥ| tasya jalātmakatvāt niśceṣṭatā| dvitīyatṛtīyayoḥ bhaumaḥ tasya bālatvāt hi rasādiratirbhavati| caturthavarṣādārabhya dvādaśavarṣāntaṃ budho'dhipatiḥ| tasya vidyākārakatvāt vidyābhyāsakālaḥ| trayodaśavarṣādārabhya dvātriṃśadvarṣāntaṃ śukro'dhipatiḥ tasya madanakārakatvāt viṣayasaṃgatiḥ| punaḥ pañcāśadvarṣāntaṃ gururadhipaḥ tasya jñānasukhasvarūpatvāt jñānasukhādyanubhūtiḥ| punassaptatyantaṃ raviradhipaḥ tasya vṛddhatvāt ātmajñānasevākālaḥ| punarviṃśatyuttaraśatavarṣāntaṃ śaniradhipaḥ| tasya maraṇarūpatvāt mṛtaprāyo bhavati| ‘sve sve puṣṭaphalā nisargasamaye’ ityanena bālyādyavasthānurūpaṃ daśāphalaprācuryaṃ vaktavyaṃ bhavati| ‘sve sve puṣṭaphalā nisargasamaye’ gaṇitānītā nisargadaśā puṣṭaphalā śubhaphalā pāpaphalā vā puṣṭā bhavati| phalaprācuryamastītyarthaḥ| tathā ca sārāvalyām - ‘svoccasvakālabalinaḥ sampūrṇabalasya yā nisargabhavā| uttamamaśubhaphaladā sā grahasya nityaṃ daśā bhavati’|| iti|| eṣa candrādīnāṃ krameṇātibālabālakumārayauvanasthavirapariṇatavṛddhamṛtātmakamadhyanenoktena darśitaṃ bhavati|
Linked texts (1)
- Bṛhajjātaka — Varāhamihira, Sanskrit