Kalasara 5.p143

5.p143

āśvinasya site pakṣe daśamyāṃ niyataḥ śuciḥ | prātaḥsnānādikaṃ karma kṛtvā paścādanantaram || evaṃ nyāsavidhiṃ kṛtvā tataḥ pūjāṃ samācaret | tathā, — śivaṃ daśarathaṃ tatra sañcaudevauṃ ca pūjayet | vahiḥ kuṣmāṇḍakusumairrghāhaṃ daśabhiḥ kramāt || pūjayet vidhivattāvat yāvallakṣaṇacaturthikā | tasyāmarghaṃ śaśāṅkāya dattvā na vidhavā bhavet || athaikādaśīvicāraḥ | ekādaśyupavāso nityaḥ kāmyaśca, nityatvāpādakānāmaṣṭānamapi vidyamānatvāt | tathā ca pūrvvoktakārikākrameṇa nityaśabdādayaḥ | upoṣaikādaśī nityaṃ pakṣayorubhayorapi | dūti gāruḍe | ekādaśī sadopoṣyā pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ | dūti sanatkumārasaṃhitāyām | upoṣaikādaśī rājan yāvadāyuḥpravṛttibhiḥ | dūti āgneye | pakṣe pakṣe ca karttavyamekādaśyāmupoṣaṇam | dūti nāradīye | paramāpadmamāpanno 'harṣe vā samupasthite | sūtake mṛtake caiva na tyājyaṃ dādaśīvratam || dūti viṣṇudharmottare | ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi | dūti kātyāyanīye | na karoti hi yo mūḍha ekādaśyāmupoṣaṇam | sa naro narakaṃ yāti rauravaṃ tamasāvṛtam || niṣkṛtirmadyapasyoktā dharmaśāstre manīṣibhiḥ | ekādaśyannakāmasya niṣkṛtiḥ kāpi noditā || madyapānānmuniśreṣṭha pāpaiśca narakaṃ vrajet | ekādaśyannakāmastu pitṛbhiḥ saha majjati || iti sanatkumāraḥ | ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca | upavāsena dānena na nirdādaśiko bhavet || iti mārkaṇḍeyaḥ | iti nityādiśabdāḥ | kārikāntaroktānatikramo'pi | tathā ca kaṇvaḥ,– ekādaśīmupavasenna kadācidatikramet | evamanyānyapi | tathā ca kaurmaskāndayoḥ,– na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ saṃprāpte harivāsare | nāradīye,– yāni kāni ca pāpāni brahmahatyādikāni ca | annamāśritya tiṣṭhanti saṃprāpte harivāsare || tāni pāpānyupāśnāti samprāpte harivāsare | agnivarṇāyasantaukṣṇaṃ kṣipanti yamakiṅkarāḥ | mukhe teṣāṃ mahādevi bhuñjate ye harerdine || nāradīye,– vyājenāpi kṛtā rājan na darśayaṃti pātakam | phalayogāt kāmyañca | tathā ca kaurme,– yadīcchedviṣṇusāyujyaṃ śriyaṃ santatimātmanaḥ | ekādaśyāṃ na bhuñjīta pacayorubhayorapi || nārado'pi, - svargamoccapradā hyeṣā puttrapautrapradāyinī | akaraṇe dvādasamāpane doṣa ukto viṣṇurahasye, - samādāya vidhānena dvādaśīvratamuttamam | asya bhaṅgaṃ naraḥ kṛtvā rauravaṃ narakaṃ vrajet || upavāsāṅgatithinirṇayasya vedhādhīnatvāt daśamīvedho nirūpyate | aruṇodayavedhaḥ, kalākāṣṭhādivedhaḥ, pañcadaśadaṇḍavedhaśceti trividhaḥ | tatrādyavedho vaiṣṇavānāmeveti vakṣyate | dvitīya itareṣāṃ| tṛtīyastu nopavāsaviṣayaḥ | tathā ca nigame, - sarvvaprakāravedho'yamupavāsasya dūṣakaḥ | śārddhasaptamuhūrttastu vedho'yaṃ bādhate vratam || iti | nātropavāse pañcadaśadaṇḍavedhaḥ nāpi trimuhūrttavedhaḥ | nāradīye, - lavavedhe'pi viprendra daśamyaikādaśīṃ tyajet | surāyā vindunā spṛṣṭaṃ gaṅgāmbha iva nirmalam || smṛtyantare'pi, - kalārddhenāpi viddhā syāddaśamyaikādaśī yadi(1) | tatrāpyekādaśīṃ tyaktā dvādaśīṃ samupoṣayet || tathā, - ativedhā mahāvedhā ye vedhāstithiṣu smṛtāḥ | sarvve'pyavedhā vijñeyā vedhaḥ sūryodaye mataḥ || iti tathā ca śrautasmārttānāṃ sūryyodayavedhaḥ, yatrodaye kalākāṣṭheti vakṣyamāṇokteśca