Kalasara 5.p145

5.p145

iti nāradokteḥ, “sarvasampatkarī tathā” iti sanatkumārīyokteśca kāmyatayā na doṣāvahaṃ, vāravrateṣu strīṇāmadhikārācārāt, upavāsaniṣedhe anodanādibhakṣaṇena niṣedhaparipālanācca | brahmavaivartte,– śayanaiobadhanīmadhye yā kṛṣṇaikādaśī bhavet | saivopoṣyā gṛhasthena nānyā kṛṣṇā kadācana | ityādau, “ekādaśīṣu kṛṣṇāsu” iti vakṣyamāṇavākyeṣvapi upavāsāṅga niyamaniṣedho nopavāsaniṣedhaḥ | “yāni kāni ca” ityādi bahuvākyeṣu bhojanasya(1) niṣedhāt iti bahavaḥ | prācīnāstu gṛhasthetareṣāṃ pakṣadvaye'pi vrataṃ gṛhasthānāṃ śuklāsveva | śayanobodhanīmadhye'pi “ekādaśīṣu kṛṣṇāsu” iti niṣedhāt putravadgṛhasthiṇāṃ kiñcit bhakṣaṇapūrvakaṃ vratamiti | tathā ca vāyavīye,– upavāsaniṣedhe tu kiñcidbhakṣyaṃ prakalpayet | na dūṣyatyupavāsena upavāsaphalaṃ labhet || bhakṣyakalpanāpi tatraiva,– naktaṃ haviṣyānnamanodanaṃ vā, phalaṃ tilāḥ kṣīramathāmbu cājyam | yatpañca gavyaṃ yadi vāpi vāyuḥ praśastamatrottaramuttaraṃ syāt || vāyubhakṣaṇasyāpyupavāsānukalpatvam(2) | tathā ca rāmāyaṇe,– aṣṭāśī mārutāhāro nirāhārastathaiva ca | iti pṛthagukteḥ