Kalasara 5.p161

5.p161

atha nakṣatraprayuktānāṃ vratakatrttavyatā yathā | jayādīnāṃ catasṛṇāṃ tathā vyaktaṃ nirūpyate || bhāsvarkodayamārabhya pravṛttānyadhikāni cet | samānyūnāni vā santu tato'mīṣāṃ vratocitau || kiṃ vā sūryyodayāt pūrvaṃ pravṛttānyadhikāni cet | samāni vā tadāpyeṣāṃ vratācaraṇayogyatā || śravaṇāvyatiriktèṣu nakṣatreṣu khalu triṣu | sūryāstamanaparyyantaṃ kāryyaṃ dvādaśyapekṣaṇam || śravaṇe tvastamanataḥ dvādaśyāśca samāptatām | gatāyāmapi tatraiva vratasyocitatā bhavet || tatraiva pāraṇakālanirṇayaḥ, — vṛddhau bhatithyoradhikā tithiścet pāraṇaṃ tataḥ | bhānte syāccettithirnūnā tithimadhye tu pāraṇam || dvādaśyamanuvṛttau tu vṛddhau brahmacyutarcayoḥ | tanmadhye pāraṇaṃ vṛddhau śeṣayostadatikrame || śrīdvādaśīṣaṭkasya mahato'sau vinirṇayaḥ | nṛsiṃhaparicaryādigranthaṃ dṛṣṭvā vinirmitaḥ || brahmā, rohiṇī | acyutaḥ śravaṇarcam | śrāddhe'pi bhedaḥ | pādme, — ekādaśyāntu prāptāyāṃ mātāpitro mṛte'hani | dvādaśyāṃ tatpradātavyaṃ nopavāsadine kacit || kātyāyanaḥ, — dvādaśīpūrvapādauyastatra ceddharivāsaraḥ | dvādaśyādhikyataḥ tiṣṭhet pāraṇaṃ tatra nācaret || ekādaśyādhikyadvādaśyādhikyabhedau unmijinī, vañjukinī ceti na punarlikhitau | ubhayādhikye tu bhṛguḥ, — sampūrṇaikādaśī yatra prabhāte punareva sā | tatropoṣyā dvitīyā tu parato dvādaśī yadi || sandehe nirṇāyakanirūpaṇam, — viṣṇurahasye, — arcayanti sadā viṣṇuṃ manovākkāyakarmabhiḥ | teṣāṃ hi vacanaṃ kāryyaṃ te hi viṣṇusamā matāḥ || iti vaiṣṇavaikādaśī nirṇītā | gṛhītadīkṣairapi środdhavaiṣṇavaistusmārttamārgeṇaiva ekādaśīṃ kurvvanti || iti sādhāraṇaikādaśī || atha hariśrayanapārśvaparivarttanotthāpanakālavicāraḥ | yathā, mātsye,– śete viṣṇuḥ sadāṣāḍhe bhādrave parivarttate | kārttike pratibudhyeta śuklapakṣe harerdine || harerdine, ekādaśyām | nārasiṃhe,– pañca māsān harau supte deśe tatra bhayaṃ bhavet | brahmahā sa bhavedrājā saṃgrāme bhayamāpnuyāt || svapennārāyaṇo devaścaturthe māsi saṅkhyayā(1) | na varddhayettvāpadinaṃ tadā lokaḥ sukhī bhavet || ataḥ āṣār̤haśuklaikādaśīmārabhya kārttikaśuklaikādaśyantamāsacatuṣṭaye hariśrayanam | smṛtyantare,– niśi svāpo divotthānaṃ sandhyāyāṃ parivarttanam | bhaviṣyottare,– mithunasthe sahastrāṃśau khāpayenmadhusūdanam | tulārāśigate tasmin punarutthāpayeddhruvam || adhimāse'pi patite hyeṣa eva vidhikramaḥ | kārttike śuklapakṣasya ekādaśyāṃ yathāvidhi || tataḥ samutthite viṣṇau kriyāḥ sarvāḥ pravarttayet | atra viśeṣamāha vṛddhamihiraḥ,– mādhavādyeṣu ṣaṭsvekamāsi darśadvayaṃ yadā | dvirāṣār̤haḥ sa vijñeyaḥ śete karkaṭake'cyutaḥ || iyaṃ dvirāṣār̤hasañjñā uttarabhāvivarṣe harisvāpavivekāyopayujyate, tathā ca vṛddhamihiraḥ,–