Kalasara 5.p31.1
Kālasāra 5.p31.1
- Language
- Sanskrit
5.p31.1
iti jñāyate | pañcamaṣaṣṭhayorapi paraiva | sāyaṃkālasya gauṇasya tattithivyāptatvāt | 'rātrinaktabhojane nār̤ītrayamuttamaḥ kālaḥ,pradoṣo'stamayādūrddhaṃ ghaṭikātrayamiṣyate | iti smṛteḥ | muhūrttatrayaṃ madhyamaḥ kālaḥ,trimuhūrttaḥ pradoṣaḥ syādbhānāvastaṃ gate sati | iti vyāsokteḥ | niśīthaparyyanto jaghanyaḥ kālaḥ, "naktaṃ niśārddhāṃ kurvīta" iti sāmānyenābhidhānāt || nanu, -sāyaṃsandhyā trighaṭikā astādupari bhāsvataḥ | tathā, -catvārīmāni karmāṇi sandhyāyāṃ parivarjayet | āhāraṃ maithunaṃ nidrāṃ svādhyāyañca caturthakam || iti smṛteśca sandhyākāle kathaṃ bhojanamiti cet, na| kratvarthena vratārthanaktacaturthabhojanavidhinā puruṣārthasya sandhyākālaniṣedhasya bādhāt | yathā puruṣārthaprāṇihiṃsāpratiṣedhaḥ kratvarthāgniṣṭomīyahiṃsāvidhinā bādhyate || yatta saptamībhānuvāsarādau sauranaktaṃ vihitam | tatra pūrvvoktaviparyyāsena sāyaṃkālavyāptirmukhyaḥ kalpaḥ | pradoṣavyāptira nukalpaḥ | tatra ṣor̤āmede pūrvasminneva parasminneva vā sāyaṃkālavyāptau na sandehaḥ | ubhayatra sāyaṃkālavyāptau pūrvatithireva | ubhayatrāpi tattithervidyamānatvāt | nobhayatra tadyāptau pūrvatithiraiva | sāyaṃkāle tadabhāve'pi pradoṣakāle'pi tattitheḥ sattvāt | ubhayatra sāmyena vaiṣamyeṇa vā tadekadeśavyāptau pūrvaiva | gauṇasya pradoṣakālasya tattithivyāptatvāt | sauranaktabhojane divasasyāntimamuhūrttaḥ uttamaḥ | "muhūrttānnaṃ dinaṃ naktam” ityukteḥ | antimādho muhartto madhyamaḥ,— yada divākaraṃ yatroktamantrime ghaṭikādvaye | ityukteḥ |
Linked texts (3)
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- Kāladīpa — Divyasiṃha Mahāpātra 1640, Sanskrit