Kalasara 6.p67

6.p67

vastudvayaṃ prati sāhityasyopapannatvāt | brahmāṇḍoktahomasya kāmyatvānna sarvaiḥ kriyate | niṣekakarmaṇi vṛddhiśrāddhābhāvaḥ “vivāhādiḥ karmagaṇa” iti vakṣyamāṇacchandogapari śiṣṭokteḥ | evaṃ ca vṛddhiśrāddhābhāvāt tatpūrvavihitānāṃ mātṛpūjā vasorddhārāyuṣyamantrajapānāmapyabhāvaḥ etad vṛddhiśrāddhaprakaraṇe lekhyam | kecittu vṛddhiśrāddhā bhāve'pi,niṣekakāle some ca sīmantonnayane tathā | jñeyaṃ puṃsavane caiva śrāddhaṃ paścāṅgameva ca || iti viṣṇupurāṇoktakarmāṅgaṃ śrāddhaṃ kāryyam | “karmāṅgaṃ vṛddhimat smṛta” miti smṛtermātṛpūjādikavṛddhiśrāddhakarttavyatāpi, iti vadanti || vastutastu nāndīmukhaśrāddhasya garbhādhāne vihitapratiṣiddhatvāt vikalpa eva, iti śiṣṭabrāhmaṇānāṃ garbhādhāne nāndīmukhaśrāddhābhāvasamācāro, nṛpādīnāṃ tu tatkaraṇe samācārasya ubhayaṃ pramāṇa miti, asmatpitāmahakṛṣṇa-bṛhatpaṇḍitamahāpātrādayaḥ | evaṃ ca gṛhyasūtrabhāṣye,- “mātṛpūjāpūrvakaṃ svayamabhyudayikaṃ kṛtvā” iti paddhatau yallikhitaṃ tadapi saṅgatam | śūdrāṇāṃ gāyatryāmadhikārābhāvād brāhmaṇadvārā homaḥ kāryya iti kecit, tanna | tathā sati yāgādāvapi śūdrasyādhikāro na nirvarttata | kintu vārādidoṣavyapohnārtham || yogasya (1)homakaraṇasya ca dhānyamindoḥ