Kalasara 7.p23

7.p23

"smāttaḥ ca karma tridhā tyājyaṃ" dūti | tridhā (nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ ca) ravisaṃkrāntisnānādikaṃ naimittikatvādakāryyam | na ca naimittikocchedaḥ karttavyo hi kathañcana | dūti vākyasya prāmāṇye sūtikādimadhyapatitajātakarmasañcayanādiviṣayatvamiti sarvanibandhakṛtaḥ | yamaśaṅkhane, — dānaṃ pratigraho homaḥ svādhyāyaḥ pitṛkarma ca | pretapiṇḍakriyāvarjamaśauce vinivarttate || tena darśaṣṭikādiśrāddhānāṃ pitṛkarmatvānnivṛttiḥ | homo'tra smārttaḥ, śrautasyāpyatrānuṣṭheyatvāt | tathā ca pāraskaraḥ, "nityāni vinivartteran vaitānavarjaṃ" iti | mārkaṇḍeyaḥ, — ṣaṣṭhe'hni rātriyāgantu janmadānāñca kārayet | rakṣaṇīyā tadā ṣaṣṭhī niśāṃ tatra viśeṣataḥ || janmadāmāṃ ṣoḍaśamātṛṇāṃ ṣaṣṭhī ṣaṣṭhī devau niśāṃ niśāṃ vyāpya atyantasaṃyoge dvitīyā | prajāpatiḥ, — evaṃ pretakriyāyāntu pūrvāśaucaṃ na bādhakam | smṛtyantare, — grahaṇe grāvamāśaucaṃ vimuktau sūtakaṃ mṛtam | evaṃ grahaṇamukterapi snānanimittatvam | ataeva liṅgapurāṇe, — candrasūryyagrahe snāyāt sūtake mṛtake'pi vā | asnāyī mṛtyumāpnoti snāyī pāpaṃ na vindati || tadvihitaśrāddhadānādikamapyaca kāryyam |, tathā ca tatraiva, — sūtake mṛtake caiva na doṣo rāhudarśane | tāvatkālaṃ bhavecchuddhiryāvanmuktirna dṛśyate || . atra yat śuddhyabhidhānaṃ taddānaśrāddhārthameva, pūrveṇa snānasya prāpteḥ| yatta,— sūtake mṛtake caiva na doṣo rāhudarśane| snānamātraṃ ca karttavyaṃ śrāddhadānavivarjitam || iti gaur̤adeśīyasambatsaradhṛtavākyam | tatra mūlaṃ na dṛśyate | śrāddhe traipakṣikaikādaśadinavihite cābdikaṃ māsikāny, nābdyotpannaṃ saṃpiṇḍīkṛtirapi na bhaveddānaṣāṇmāsikaṃ ca | pretasāmnistri'pakṣābhihitamapi bhavedyojanaṃ no niragneḥ, kintu śrāddhānyaśaucavyapagamadivase tānyavaśyaṃ bhaveyuḥ || yojanaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ | smṛtiḥ,— māsikārthe tu saṃprāpte kadācinmṛtasūtake | vadanti śuddhau tatkāryyaṃ darśe vāpi manīṣiṇaḥ || māsikārthe māsikābhidheye karmaṇītyarthaḥ | tathā ca ekādaśāhaśrāddhasya janamāsikasaṅghalāt traipakṣikaśrāddhasya sārddhamāsikatvāt ūnaṣāṇmāsikonasāmbatsarikayoḥ ṣāṇmāsikasaṅghatvāt sapiṇḍīkaraṇasya dvādaśamāse vihitatvācca ekādaśāhatraipakṣikonaṣāṇmāsikonasāmbatsarikasapiṇḍīkaraṇāni māsikaśrāddhavadaśaucānantaradivase kāryyāṇītyarthaḥ | atra yat “darśe” iti pakṣāntaraṃ | tadaśaucāntadine vighne satīti bodhyam | “ekādaśe navaśrāddhe” iti vakṣyamāṇokteḥ ekādaśāhaśrāddhaprastāve tasya janamāsikasaṅghatvaṃ vaktavyam | nanvevaṃ sati,— ādyaśrāddhamaśuddho'pi kuryyādekādaśe'hani | karttustātkālikī śuddhirāśaucaḥ punareva saḥ