Kalasara 7.p54.3
Kālasāra 7.p54.3
- Language
- Sanskrit
7.p54.3
evaṃ mātāpicorvarṣe sapiṇḍīkaraṇe kṛte pitṛvyāditarpaṇaśrāddhādikaṃ na kāryyam | yamaḥ,– māṅgalyamutsavaṃ caiva parapāke ca bhojanam | prathame'bde na kurvīta yojane'pi kṛte sati || madhu māṃsaṃ parānnañca maithunaṃ cānyatarpaṇam | prathame'bde na kurvīta sapiṇḍīkaraṇe kṛte || vṛddhamanuḥ,– daupadānaṃ gayāśrāddhaṃ śrāddhañcāparapākṣikam | prathame'bde na kurvīta yojane'pi kṛte sati || maithunamatra vivāhaḥ, vivāhaṃ vinā mithunatvāsambhavāt | nanu “gṛhasthasya tato bhavet” ityuktau vivāhaḥ kāryya ityuktam | atra ca niṣedha ityubhayoḥ kathaṃ saṅgatiriti ceducyate | vidyamānapatnīkena patnyantarasvīkāro na kāryya ityubhayorna virodhaḥ | tathā ca pūrvvamavivāhito mṛtapatnīkañca vivahediti niṣkarṣaḥ| tadetat vivicya “nodvāhedārasatve” ityasmātkārikāyāṃ nividdham | vṛddhamanūktau aparapākṣikamiti aparapakṣe vihitāmāvāsyāśrāddham | etadaṣṭakāvvaṣṭakāyugādyādīnāmupalakṣaṇam | ataeva pretapakṣaśrāddhamapi na kāryyaṃ tasya nityakāmyatvāt | “pitaryuparate” iti vakṣyamāṇokteḥ | mātāpitṛviṣaye vṛhanmanuḥ,— pitaryuparate putro mātuḥ śrāddhānnivarttate | mātaryyapi ca vṛttāyāṃ pituḥ śrāddhādṛte samāḥ || samāḥ sāṃvatsarikaṃ varjayitvā ityarthaḥ | idaṃ sannihitavākyena sambadhyate, na pūrvvavākyenāpi | mātaryyapi ca vṛttāyāṃ śrāddhaṃ kurvīta paitṛkam | tasyā na vatsaraṃ kuryyāt prete pitari ca kvacit || iti śaṅkhokteḥ, iti kṛtyakaumudīkārādayaḥ | kuryyāditi punarupādānāt nañaḥ pūrvvavākye sambandhaśaṅkā nāstyeveti tanmataṃ samīcīnam | tasmāt janakamaraṇābde mātṛvārṣikamapi na kāryyam |
Linked texts (3)
- Nityācārapradīpa — Narasiṃha Vājapeyin, Sanskrit
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit