Suryasiddhanta 2.6
Gūḍhārthaprakāśaka 2.6
- Language
- Sanskrit
2.6
candrādīnāṃ viravigrahāṇāmapakramāt krāntivṛttasthasvasvagrahabhogasthānāddakṣiṇottarato dakṣiṇasyāmuttarasyāṃ vā diśi | apiśabdaḥ pūrvāparābhyāṃ samuccayārthakaḥ | eva gaṇitāgataḥ pātaḥ pātaśaśyādibhogasthānam | atrāpyapiśabda uccena samuccayārthako'nveti | evamuccena pūrvāparayoḥ phalotpannaṃ bhavati tathetyarthaḥ | vikṣepaṃ vikṣepaṇaṃ svaraṃhasāṃlavegena vikṣipati karoti | viśiṣṭavācakānāṃ padānāṃ viśeṣaṇavācakapadasamavadhāne viśeṣyamātrārthatvāt | candrādīn vikṣipatīti tātparyārthaḥ | nanūccena svādhiṣṭhitajīvadvārā grahākarṣaṇaṃ kriyate | tathā pātenācetanatvāddegābhāvena grahavikṣepaṇaṃ kartumaśakyamityata āha | rāhuriti | pātasthānādhiṣṭhātrī devatā rāhuḥ jīvaviśeṣastadrūpātastu daityaviśeṣo rāhuḥ | rahati tyajati grahamiti rāhuriti vyutpatteḥ |
athaitadviśadayati |
sūryo maṇḍalasya bimbasya mahattvādgurutvarūpāt svalpamitaragrahāpekṣayālpaṃ paramaphalam | evakāro nirdhāraṇe'pakṛṣyate uccajīvenākṛṣyate | candro maṇḍalālpatayā bimbasya laghutvena tataḥ sūryaphalādadhikaṃ paramaphalamuccajīvenākṛṣyate |
atrāta eva bhaumādīnāmalpamūrtitvāhābhyāṃ phalādhikyatvaṃ vadaṃstautvāha |
Linked texts (1)
- Sūryasiddhānta — Maya, Sanskrit