Suryasiddhanta 2.68
Gūḍhārthaprakāśaka 2.68
- Language
- Sanskrit
2.68
tataḥ sthirakaraṇapūrtyanantaraṃ bavādīni carasañjñakakaraṇāni sapta bhadrāntāni śuklapratipaddvitīyārddhataścaturthyantaṃ bhavantīti cārthaḥ | nanu pañcamyāditaḥ kāni karaṇāni bhavantītyata āha | māsa iti | carakaraṇānāṃ bavādīnāṃ saptānāṃ madhya ekaikamekamekaṃ karaṇaṃ māse sthirakaraṇakālonenatriṃśattithyātmakamāse svalpāntarānmāsagrahaṇam | aṣṭakṛtvo'ṣṭavāraṃ pravartate prakarṣeṇa tiṣṭhati bhavatītyarthaḥ | tathā ca pañcamyādyarddhādetāni karaṇāni punaḥ punaḥ paribhramanti | kṛṣṇacaturddaśyādyarddhaparyantamiti bhāvaḥ |
nanu sthirakaraṇoktāvaparārddhata ityuktyā teṣāṃ caturṇāṃ tithyarddhabhogena śuklapratipadādyarddhaparyantaṃ krameṇāvasthānaṃ yuktaṃ carakaraṇānāṃ tu kevaloktyā tadanantaraṃ kṛṣṇacaturddaśyādyarddhaparyantameka eva paribhramo'stvityatastaduttaraṃ kathayannanyadapyāha |
raṅganāthena racite sūryasiddhāntaṭippaṇe | spaṣṭādhikāraḥ pūrṇo'yaṃ tadgūḍhārthaprakāśake || iti śrīsakalagaṇakasārvabhaumaballāladaivajñātmajaraṅganāthagaṇakaviracite gūḍhārthaprakāśake spaṣṭādhikāraḥ pūrṇaḥ|| atha tripraśnādhikāro vyākhyāyate | tatra vinā praśnaṃ gurostatpratipādanecchānudayādinā ca tadicchāṃ chātrāṇāṃ tajjñānāsambhavāt trayāṇāṃ digdeśakālānāṃ praśnā iti tripraśnavyutpattestaddigjñānaṃ ślokacatuṣṭayenāha |
Linked texts (1)
- Sūryasiddhānta — Maya, Sanskrit