Suryasiddhanta 3.35
Gūḍhārthaprakāśaka 3.35
- Language
- Sanskrit
3.35
uttaragole carotpannayā jyayā carajyayetyarthaḥ | pūrvacarānayane carajyāyāścarajeti sañjñokteḥ | yuktā trijyāntyā syāt | yāmyagole tayā carajyayonā trijyāntyā syāt | natotkramajyonā sūryodayāddinagataghaṭyo dinaśeṣaghaṭyo vā dinārdhāntargatā unnatasañjñāstābhirūnaṃ dinārdhaṃ natakālo ghaṭyātmakastasyāsubhyo liptāstattvayamairityādividhinā munayo randhrayamalā ityādyuktotkramajyāpiṇḍairutkratkramajyā | pañcadaśaghaṭyadhikanate tu pañcadaśaghaṭyūnanatasya kramajyākhaṇḍaiḥ kramajyā tayā yuktā trijyotkramajyā bhavati | tayā hīnetyarthaḥ | svāhorātrārdhasaṅguṇā | gṛhītacarajyāsambandhyahorātravṛttavyāsārdhaṃ dyujyā tayā guṇitā trijyayā bhaktā phalaṃ chedasañjñaḥ syāt | athānantaraṃ chedo lambajyayā guṇitastrijyayā bhājyaḥ phalamiṣṭakāle śaṅkuḥ syāt | tasya śaṅkorvargaṃ trijyāvargācchodhayet | śeṣasya mūlaṃ dṛgjyā | asyāṃ chāyākarṇau tu pūrvavat | pūrvoktarītyā bhavataḥ | atra chāyākarṇātviti koṇacchāyākarṇasādhanaślokāntarbhāgasya grahaṇāt tat ślokoktarītyābhīṣṭaśaṅkudṛgjyābhyāṃ chāyākarṇau sādhyāvityuktam | atropapattiḥ | yāmyottaravṛttordhvabhāgagrahādhiṣṭhitadyurāvṛttasampātāt kṣitijadyurāvṛttasampātadvayabaddhodayāstasūtrakṣitijasambaddhayāmyottaravṛttasūtrasampātaparyantamahorāvṛtte sūtraṃ trijyāturhṛdantyā | sā cūttaragole carajyāyutā trijyā dakṣiṇagole carajyayonā trijyā | unmaṇḍalayāmyottarasūtrāvadhyahorātravṛttavyāsārdhe krijyātvāt | unmaṇḍalasyottaradakṣiṇakrameṇa kṣitijādūrdhvādhaḥsthatvena tadyāmyottarasūtrayormadhye carajyātvācca | grahāhorāvṛtte yāmyottarāhorātravṛttasampātādubhayatra nataghaṭyantareṇa sthāne tatsūtraṃ natakālasya sampūrṇajyā | tanmadhyādūrdhvasūtraṃ śararūpaṃ natotkramajyā | tayā hīnāntyā grahasthānādahorātravṛtta udayāstasūtraparyantamṛjusūtraṃ trijyāturhṛdamiṣṭāntyā | tattulyā yāmyottarordhvavyāsasūtrāntargatā sā dyujyāpramāṇasādhiteṣṭahṛtiḥ | dyujyāguṇā trijyābhaktā phalaṃ chedaḥ | asmāt trijyākarṇe lambajyā koṭistadeṣṭahṛtikarṇe kā koṭirityanupāteneṣṭaśaṅkuḥ | asmāddṛgjyācchāyātatkarṇā uktarītyā siddhyantītyuktamupapannam |
atha ślokatrayeṇa chāyākarṇābhyāṃ natakālānayanamāha |
Linked texts (1)
- Sūryasiddhānta — Maya, Sanskrit