Upapattishekhara 10.1
Upapattiśekhara 10.1
- Language
- Sanskrit
10.1
rājā vallālasenaḥ (adbhutasāgarakṛt) .... 1082
mahendrasūriḥ .... .... 1242
parameśvaraḥ (āryabhaṭīyaṭīkākṛt) ... 1363
jñānarājaḥ .... .. 1425
gaṇeśadaivajñaḥ (mahato vidyāvaṃśasya pravarttakaḥ) .... 1442
nīlakaṇṭhaḥ .... .... 1509
rāmaḥ .... .... 1522
raṅganāthaḥ (pañcabhrātṛkaḥ) .... .... 1625
viśvanāthaḥ (pañcabhrātṛkaḥ) .... .... 1545
nityānandaḥ .... .. 1661
munīśvaraḥ .... .... 1568
jagannāthasamrāṭ ... .... 1574
kamalākaraḥ .... .... 1580
candraśekharasāmantaḥ .... .... 1814
bāpūdevaśāstrī .... .... (1741-1812)
ayaṃ yuropiyanagaṇitānāṃ bhārate prathamaḥ prāduṣkartā śiromaṇitattvavivekagrahalāghavoktīnāṃ ca rahasyopadeṣṭā cājaniṣṭa | asyāntevāsino nānādeśīyā brāhmaṇā abhūvan | ayaṃ ca rekhāgaṇite nīlāmbaradevakṛṣṇādīnāṃ gururārīt
( draṣṭa. mahāmahopādhyāyasudhākaradvivedikṛtagaṇakataraṅgiṇī pṛ. 127) sudhākarasya
devakṛṣṇo gururiti taraṅgiṇyāmevoktam | evaṃ satyapi dvivedinā svataraṅgiṇyāṃ bāpūdevaśāstriṇo janmavṛttaṃ prāyaḥ prativākyaṃ vyarthākṣepagarbhaṃ vyalekhīti ceṣṭitaṃ mārmikāṇāmaitihāsikānāmasaṃtoṣamevāvahati
sudhākaradvivedī ... .... 1814
ayamidānīṃ maithilabahulān bahūm̐śchātrāṃnadhyāpayanvirājate | anenā'nekeṣāṃ granthānāṃ ṭīkā viśeṣato yuropiyanagaṇitānāmanuvādāśca prakāśitāḥ | so'yaṃ
bāpūdevaśāstrito'dhītagaṇitagolavidyo'pi daivavaśāttadviparīto jāta iti jagajjānātīti śivam
‘yadatra likhitaṃ bhadrāstacca saṃśodhya gṛhyatām
sarvārambhā hi doṣeṇa dhūmenāgnirivāvṛtāḥ ||’
ityupodghātakṛddurgāprasādadvivedaḥ
atra prasaṅgāt pāścātyānāṃ gaṇitayantra-jyotirvidāṃ keṣāṃcana nāmāniīśavīśakāt prāk1-pithogoras (grīka) 600
2-yuklidaḥ (ijipta) 300
asyaiva śiṣyavargeṣu ṭālamī
3-hipārkasa (grīka) 200
4-pleṭo (grīka) 427
īśavīśakāt paścāt5-ṭālamī 200
6-koparanikasa (bhūmramaṇasthāpakaḥ) 1540
7--ṭikobrāhi (ḍenmārka) 1546
8-gālilio (iṭalī) 1564
ayaṃ dūravīkṣaṇayantrasya gatividyāsiddhāntānāṃ cāviṣkartā
9-kepalara (grahagatinirdhārakaḥ) 1600
10-nepiyara (skāṭaleṇḍa) praghātamāpakādyāvedakaḥ 1614
11-kaisinī 1625
12-nyūṭana (ākarṣaṇasiddhānta
vyākhyātā) 1642
13-phlamasṭeḍ 1646
14-hāle (dhūmaketuvyavasthāpakaḥ) 1656
15-brāḍle 1692
16-lāṃgrej 1736
17-lāplāsa 1749
18-harṣala 1781
19-līvegniyara 1811
20-nyūkaṃba 1878
ityādi
21-grīnicvedhaśālāsthāpanakālaḥ 1675
22-jayapurarājakīyavedhaśālāsthāpanakālaḥ 1734
śrīgaṇeśāya namaḥ
athopapattīnduśekharaḥ
gaṇitādhyāye
madhyamādhikāraḥ
tatra kālamānādhyāyaḥ
jayati jagadamandānandamandārakando
vṛjinaśamanabījaṃ pārvatījānirekaḥ
tadanu vividhavidyānāṭikāsūtradhāro
jayati dharaṇistanaṃ bhāskarācāryavaryaḥ