Pramāṇa · Search · About · API

Upapattishekhara 45.30.3

Upapattiśekhara 45.30.3

Language
Sanskrit

45.30.3

yasya sphuṭādyāpamahonakhāṅkāḥ
tad‌bhaṃ sadaivoditamūhyamāryai–
rnṛdṛṣṭicihne svakupṛṣṭhasaṃsthe ||’
‘kukhaṇḍakheṭaśravaṇau tu yaustastadvargayorantaramūlabhaktā
tayorhatiścāvanikhaṇḍahīnā
syādyojanaiḥ pṛṣṭhadṛgodyamānam
taiairyojanasyāvayavaiḥ susūkṣmaiḥ
svabhūmipṛṣṭhordhvagatairbhavecca
yad dṛṣṭacinhaṃ kila tadvaśena
dṛśyaḥ kugarbhakṣitijasthito'rkaḥ
yathāyathordhvaṃ ca tato'pi tad dṛkcinhaṃ kugarbhakṣitijāt svagole
tathā tathā'dhaḥ sthitadeśago'rko'dṛśyo bhaveccordhvagadṛgvaśena ||'
'vadāmi tatrānayanaṃ ca yāḥ syurliptāśca kucchannabhavā inasya
tadyuksvadṛśyāṃśajakoṭimaurvyohṛtaṃ tribhajyāguṇitaṃ kukhaṇḍam
kukhaṇḍakonaṃ ca kupṛṣṭhajordhvaṃ
tadyojanaiḥ syānnijadṛṣṭicinham
dṛśyāṃśakajñānamato'pi garbhabhūjādadhaḥ syācca vilomarītyā
dṛśyāṃśasādhanārthaṃ kṣetram (81)
'jināḍhyakucchannalavādhikākṣe
lambāṃśasiddhāṃśakayogatulyaiḥ
dṛśyāṃśakairūktavadeva yatsyāt
dṛkcinhakaṃ svakṣitipṛṣṭhacinhāt
yairyojanaistaddṛśato'pi tatra
sadodito'rko bhavatīti citram|'
svadṛkcinhānyathānupapattyā kucchannakoṭacalpakā eva dṛśyāṃśāḥ svadṛkcinhārhā
netarā | jināḍhyakucchannalavākṣadeśe lambāṃśasiddhāṃśayogaḥ kucchannakoṭitulyastadadhikadeśe tu tadalpa iti yathoktamupapannam | yadā dṛśyāṃśāḥ kujordhvaṃ pṛṣṭhakujādhastadā tadantarato yathoktyā pṛṣṭhodhrvaṃ garbhakujīyahakcinhādhastad dṛkcinhaṃ syāt
dṛkcinhajñānādṛśyāṃśakajñānaṃ vilomagaṇitena subodham ||”