The Exemplary Tale of Puṇyabala 1.5

1.5

གསན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་འདུན་ཁང་ག་ལ་འདུག་པར་གཤེགས་སོ། །གཤེགས་ནས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་གུང་ལ་གདན་བཤམས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བཞུགས་སོ། །བཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་མང་པོ་འདུན་ཁང་དུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་ཅི་ཞིག་གླེངས། ད་ལྟར་ཁྱེད་གཏམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཕྱིར་འདུས་ཤིང་འཁོད། གསོལ་པ། བཙུན་པ་བདག་ཅག་དགེ་སློང་མང་པོ་འདུན་ཁང་འདིར་འདུས་ཤིང་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་སུ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་གང་ལགས་ཞེས་བཀའ་མཆིད་བགྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དགའ་བོའི་མཆིད་ནས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བྱད་གཟུགས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་མཆི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གྲོ་ཞིན་སྐྱེས་བྱེ་བ་ཉི་ཤུ་པའི་མཆིད་ནས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་མཆི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པའི་མཆིད་ནས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བཟོ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་མཆི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་མཆིད་ནས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་སུ་དཔེན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་མཆི་སྟེ། བཙུན་པ་བདག་ཅག་རྣམས་འདི་སྙམ་བགྱིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་ཀུན་མི་འཐུན་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་དད་པར་བརྟགས་ཀྱིས་བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་མཆིས་ཏེ་དོན་འདི་ཉིད་ཞུས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ལ་ཇི་སྐད་དུ་ལུང་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཟུང་བར་བགྱིའོ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །བཙུན་པ་བདག་ཅག་དགེ་སློང་མང་པོ་འདུན་ཁང་དུ་འདུས་ཤིང་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་འདི་གླེངས་ཏེ། ད་ལྟར་བདག་ཅག་བཀའ་མཆིད་འདིའི་སླད་དུ་འདུས་ཤིང་མཆིས་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་གཞི་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་དང་བཟོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་ཤེས་རབ་གཞན། །བསོད་ནམས་དག་ལས་བྱུང་བས་

He then rose from his meditative absorption and returned to the assembly hall. Once there, he took his seat on the mat that was set out for him in the center of the assembly. When he was seated, the Blessed One asked the monks, “Monks, you are all gathered and seated here in the assembly hall. What have you been discussing? What topic of discussion has presently brought you to gather and be seated here?”

They responded, “Honorable One, with many monks gathered in the assembly hall, the venerable ones have been discussing the issue of the most valuable quality of human beings. Venerable Nanda said, ‘Venerable ones, good looks are the most valuable quality of humans.’ Venerable Śroṇakoṭīviṃśa said, ‘Venerable ones, diligence is the most valuable quality of humans.’ Venerable Aniruddha said, ‘Venerable ones, being skilled in arts and crafts is the most valuable quality of humans.’ And venerable Śāriputra said, ‘Venerable ones, insight alone is the most valuable quality of humans.’ Honorable One, this is how we deliberated about the matter. Since we venerable ones were all in disagreement, and each saw things differently, we decided to come before the Blessed One and ask about this very issue. We resolved to accept whatever advice the Blessed One gives us. Honorable One, this is what we, the many monks gathered and seated in the assembly hall, discussed. This is the topic of discussion that has brought us to assemble and take our seats here.”

Following their query, the Blessed One replied with the following verse:

“Good looks, skill in arts and crafts,
Diligence, insight, and all the other qualities that
Sentient beings possess have arisen from merit.

Therefore, merit is most important.”

After uttering this, the Blessed One said to the monks, “Monks, those things you understood to be the most valuable qualities are only of limited duration; they are not the most valuable qualities for all beings and all occasions. Merit, however, is the most valuable quality for all living beings on all occasions. Monks, in truth, I have not observed a single thing that is a more valuable quality than merit. Monks, to explain why, I will tell you a story.”

“Once upon a time, a king named Bright Power ruled from his capital city. During his reign, the kingdom became more prosperous, expansive, and pleasant. It had good harvests, and it was filled with a large population of creatures and humans. The king’s wife was named Queen Vibhūṣitā. She had a lovely figure and was beautiful, most pleasing to the eye. Some time later, he frolicked and enjoyed himself with Queen Vibhūṣitā, and they made love. From this playing, pleasuring, and lovemaking, a son was born.

Their son also had a lovely figure. He was beautiful and pleasing to the eye. His complexion surpassed that of humans but did not quite equal that of the gods. At his birth, a celebratory ceremony was arranged, and on this occasion he was given the name Rūpabala. Later, three more sons were born. They were named Vīryavanta, Śilpavanta, and Prajñāvanta.

“After some time, Queen Vibhūṣitā again became pregnant with another son. On the day of this child’s conception, gold of various hues suddenly rained down around the palace. Furthermore, a large divine canopy decorated with various precious jewels appeared above the queen’s head. When King Bright Power saw these miraculous occurrences, he was amazed and asked the astrologers, ‘Ah! What is this unprecedented miracle?’ The astrologers replied, ‘Lord,