Pramāṇa · Search · About · API

Hetubindutika 3.2.1

Edition by Sukhlalji Sanghavi and Jinavijaya (1949) 3.2.1

Language
Sanskrit

3.2.1

tathāpi mandamatayaḥ santi matto ['pi kecana | yānuddiśya] mayāpy eṣa hetubindur vibhajyate || 4 ||[ādivākyasya prayojanaprakaṭanam | ] parokṣe -- ty ādinā prakaraṇārambhe prayojanam āha | tac caśrotṛjanapravṛtty artham itikecit | tad ukta[m -- sarvasyaiva hiśā]strasya karmaṇo vā'pi kasyacit | yāvat prayojanaṃnoktaṃtāvat tat kena gṛhyatām || [ŚlSū 1.12.] iti | tad ayuktam| yato 'sya prakaraṇasyedaṃ prayojanam iti [pradarśane prayo]janaviśeṣaṃ prati upāyatāṃ prakaraṇasya niścityānupāye {p. 2.1} pravṛttyasambhavāt prekṣāvatāṃ tadarthitayāpra[karaṇaśravaṇādau pravṛttiḥ] syād iti tadabhidhānasyārthavattāvarṇyate | na caitadyuktam | yataḥ prekṣāvatāṃ pravṛttiḥ prayojanārthināṃ tadupāyetadbhāvaniścayāt| yathā kṛṣīva[lādīnāṃ sasyā]dy upāye bījādāva'bījādivivekenā'vadhṛtabījādibhāvānām | anyathā hy aniścitopāyānām upeyārthanāṃ pravṛttau prekṣāvattaiva hīyeta | upeye tu [bhāvini pramā]ṇavyāpārāsambhavād aniścaye 'pi vivecitopāyāḥ pratibandhavaikalyayor asambhave `yogyam etad vivakṣitaṃ kāryaṃ niṣpādayitum' iti saṃ[bhāvanayā pravṛttau] prekṣāvat tāto na hīyeran | niścayaś ca pramāṇād eva | na ca prayojanavākyasya prāmāṇyam asti, śabdānāṃ bahirarthe pratibandhābhāvāt | vivakṣāyāṃ [tasya prāmāṇye 'pi yathā]vastupravṛttiniyamābhāvāt na tataḥ prakaraṇasya prayojanavise(śe)ṣaṃ prati upāyatāniścayaḥ samasti | na hi ye yathā yam arthaṃ vivakṣanti te tathaiva tam anu[tiṣṭhanti vi]saṃvādanābhiprāyāṇām anyathā'bhidhāyānyathāpravṛttidarśanāl loke sarvatrānāśvāsāt |

Linked texts (2)