Pramanavarttika 9

9

ཐ་དད་པས་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཤེས། །སྒྲ་དོན་འདི་དང་གཞི་མཐུན་ཉིད། །ཡོད་པ་མིན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར། །གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །དངོས་ལ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དོ། ༈ །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་གཞག་དང་། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་ཅི་འདྲ། །དེ་ཉིད་དོན་ནི་མ་བརྟགས་པར། །འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་གྲགས་དེ་ལ། །དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཀུན་བཞག་པ། །དམ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་བྱའི་ཕྱིར། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན། ༈ །དམ་པའི་དོན་གྱི་དོན་རྣམས་ནི། །རང་གིས་འདྲེ་དང་ཐ་དད་མེད། །དེ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། །དུ་མ་བློ་ཡིས་བསླད་པ་ཡིན། ༈ །དེ་སྤྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི། །བྱེ་བྲག་འདི་ནི་བློ་དོན་ལ། ༈ །དེ་ཉིད་ལ་གཞན་ལས་ལྡོག་པས། །ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་བརྟག ༈ །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་རྟོག་པ་ལ། །དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། ༈ །ཁྱད་པར་སྤྱི་དང་འདྲེས་པ་འདིར། །རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བྱ་མིན། །དེ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི། །རྣམ་སོགས་ཅིར་ཡང་གཟུང་བྱ་མིན། །བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་མང་པོ་རྣམས། །དེ་གཅིག་ལ་ནི་མི་རུང་ཕྱིར། ༈ །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཀུན་ལས་ལོག །དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་བྱེད་པའི། །སྒྲ་ཡོད་མ་ཡིན་རྟོག་པ་ཡང་། །སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། ༈ །སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྡར་བཏགས་སྟོན། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཆེད་དུ་བྱས། །དེ་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད། །དེས་ན་དེ་ལ་བརྡར་མ་ཡིན། །ཅི་ནས་སྐྱེས་བུ་དོན་བྱེད་པར། །ནུས་པ་ཤེས་ནས་དེ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་དོན་རྣམས་ལ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད། ༈ །དེ་ལ་རིགས་དོན་བྱེད་རུང་མིན། ༈ །དེ་ལྡན་ནུས་པ་དེ་ཡང་ནི། །ཅི་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྦྱོར་མི་བྱེད། །གལ་ཏེ་མཐའ་ཡས་ཕྱིར་འདི་མཚུངས། །དེ་བྱེད་དེ་བྱེད་མ་ཡིན་ལས། །ལོག་པར་མཚུངས་ལ་ཅིས་མ་བྱས། །དེ་ལྡན་ཉེས་མཚུངས་ཕྱིར་ཞེ་ན། །བླ་སྟེ་རིགས་གཞན་མི་དགོས་སོ། ༈ །དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སྤངས་ནས། །འཇུག་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་སྒྲ་བརྗོད་དེ། ༈ །དེ་ཡིས་དེ་དག་རྣམས་ལས་འདི། །མི་གཅོད་ན་ནི་དེ་ཇི་ལྟར། ༈ །གལ་ཏེ་འདི་ལ་རྣམ་གཅོད་ཡོད། །སྒྲ་རྣམས་དགོས་པ་

one cognises manifold properties by difference. / Although this word-meaning and co-reference / do not exist [in reality], / they are expressed in accordance with how they are conventionally renowned; / this is impossible in real entities. / The arrangement of property and property-bearer, / and how they are distinct or non-distinct, / without analysing the reality of the matter, / is based solely upon how it is renowned in the world: / all positing of probandum and proof / was formulated by the wise / in order to introduce one to the ultimate truth. / Real entities in the ultimate sense / are not mixed or differentiated by themselves; / in that regard, a single nature / and multiplicity are corrupted by the mind. / This distinction called 'universal' and 'particular' / pertains to mental objects; / regarding that very thing, through exclusion from others, / distinctions of properties are conceived. / Because in the conceptual thought of probandum and proof / the perception of real entities is lost, / here, where particular is mixed with universal, / the specifically characterised entity is not apprehended. / It cannot be apprehended at all / in the form of universal, particular, and so forth, / because manifold individual particulars / are unsuitable in that single [entity]. / Its nature is excluded from all [others]; / there is no word that cognises it as it is, / and conceptual thought / operates only as a universal. / Thus it is said in a summary verse: / Words indicate what is designated by convention, / and that was made for the sake of everyday transactions. / At that time, the specifically characterised entity is absent, / therefore convention is not applied to it. / In order that a person, having known / the capacity to perform a function, might act to accomplish it, / expressive words / are applied to objects. / In that regard, a universal class is unfit to perform a function. / Why is that capacity / which possesses it not applied directly? / If you say: this is equal because of infinity; / why is it not applied to that which performs it, being equal in exclusion / from that which does not perform it? / If you say: because the flaw would be equal for that which possesses it; / let it be so, another universal class is not needed. / It is expressed by words saying / that one engages having abandoned what is other than that; / if it does not exclude this from those, / how could that be so? / If there is exclusion in this, / do not words exhaust their purpose / in merely that? For you, in that case, / what is the use of another universal? / Although individual instances are distinct, / having seen entities that perform this and that function, / even when seeing another, / by words whose objects are separated from what is other than that, / they are recognized by applying them together. / Even according to others, that cognition / does not arise from the universal alone.