Pramanavarttika 8

8

པར་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ། །དེ་ནི་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། །གསལ་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་མི་འགྲོ། །རྗེས་འགྲོ་གཞན་ནི་སྣང་བ་མེད། ༈ །ཤེས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ། །ཇི་ལྟར་དོན་གཞན་འབྲང་བར་འགྱུར། །དེས་ན་དོན་ལ་བདག་གཅིག་ཏུ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་འདི་ལོག་པ། །མིང་དོན་གང་ལྡན་ཕན་ཚུན་དུ། །ཐ་དད་འདི་ཡི་ས་བོན་ཡིན། །གཅིག་རྟོགས་དོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ། །དོན་གཅིག་སྒྲུབ་ལ་འགའ་ཞིག་ནི། །ཐ་དད་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས། །ངེས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་བཞིན། །དཔེར་སྨན་ཁ་ཅིག་ཐ་དད་ཀྱང་། །ལྷན་ཅིག་པ་འམ་སོ་སོ་ཡིས། །རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བྱེད་པར། །མཐོང་གི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་བཞིན། ༈ །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་སྤྱིས་མ་ཡིན། །དེ་དག་ཞིང་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང་། །ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །བརྟན་པས་ཕན་འདོགས་མེད་ཕྱིར་ཡང་། ༈ །རང་བཞིན་དེ་འཛིན་རྣམ་རྟོག་བློ། །དོན་མེད་ཀྱང་དེ་དོན་ཅན་འདྲ། །དེ་ཡི་འབྲས་ཅན་མིན་དོན་ལས། ༈ །ཐ་དད་མཐར་ཐུག་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཕྱི་རོལ་དང་། །གཅིག་ལྟ་གཞན་ལས་ལོག་ལྟ་བུར། །སྣང་བ་གང་ཡིན་བརྟག་པ་ཡི། །ཡན་ལག་མེད་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མིན། ༈ །ཤེས་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྣམས། །འདི་ལྟར་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན། །དེས་ན་ཐ་དད་མིན་ལྟ་བུར། ༈ །དེ་ཉིད་གཞན་ལས་ལོག་པར་ཡང་། །སྣང་སྟེ་དེ་ལ་སྤྱི་དང་ནི། །གཞི་མཐུན་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དག་གི །ཤེས་པ་དང་ནི་བརྗོད་པ་ཡིས། །ཐ་སྙད་ནོར་དོན་ཅན་རྒྱས་བྱེད། ༈ །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཀུན་ཡང་། །ཕན་ཚུན་མེད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། །དེས་ན་གཞན་སེལ་ཡུལ་ཅན་དང་། །གང་ལ་དངོས་དང་འབྲེལ་ཡོད་པ། །དངོས་པོ་རྙེད་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། །རྗེས་དཔག་ཇི་སྐད་བཤད་ཇི་བཞིན། ༈ །འཁྲུལ་པར་འདྲ་ཡང་གཞན་ལས་མིན། །མར་མེའི་འོད་ལས་ནོར་བུ་བཞིན། ༈ །དེ་ལ་དུ་མའང་འབྲས་གཅིག་ཅན། །དེ་འབྲས་ཅན་མིན་གཞན་རྟེན་ཅན། །བརྗོད་དང་ཤེས་པས་གཅིག་ཉིད་དུ། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་དུ་མ་བྱེད། །དེ་དངོས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་འབྲས་ཅན་མིན་དོན་ལས་ནི། །

The way it is conceptually constructed / does not exist in the ultimate sense: / individual instances do not recur, / and no recurring other is seen. / How could what is not distinct from cognition / follow another object? / Therefore, this conceptual construction apprehending an identical nature in the object is erroneous. / Whatever possesses a name and meaning, their mutual / difference is the seed of this [concept]. / In accomplishing a single purpose, such as cognising a single object, / some entities, though distinct, / are determined by their own nature, like sensory faculties and so forth. / For example, although certain medicines are different, / together or individually, / they are seen to pacify fever and so forth, / whereas others are not. / It is not by a universal, because there is no difference: / for even though their fields and so on are distinct, / it would absurdly follow that there is no difference, / and also because an enduring entity cannot benefit. / Conceptual cognition apprehending that nature, / even without an object, resembles having that object; / arising as the ultimate differentiation / from objects that do not have that effect, / in it, the appearance of an intrinsic nature as external, / as one, and as excluded from others, / is not reality, because it lacks parts to be analysed. / Those objects existing in cognition / have the nature of exclusion in this way; / therefore, as if non-distinct, / they also appear as excluded from others; there, cognition and speech, / which have the universal / and co-reference as their domain, / expand linguistic conventions concerning false objects. / All those [conventions] of functional entities / rely on mutual non-existence; / therefore, that which has exclusion of others as its object / and which has a relation with functional entities / is the basis for obtaining real entities, / just as inference has been explained. / Although alike in being erroneous, it does not occur from the other, / like a jewel from the light of a lamp. / There, even many [entities] possessing a single effect, / having as their basis what is other than those not having that effect, / cause conventional usage to proceed as a unity / by means of speech and cognition. / Likewise, even a single entity produces many [effects]; / in order to fully indicate its entities, / from objects that do not have that effect,