Udanavarga 20: 20 krodhavarga
Sanskrit text (after Bernhard 1965; input M. Tokunaga) 20
- Language
- Sanskrit
20 krodhavarga
20.1
krodham jahed viprajahec ca mānam samyojanam sarvam atikrameta /
tam nāmne rūpe ca;asajyamānam akiṃcanam na anupatanti saṃgāḥ //
20.2
krodham jahed utpatitam rāgam jātam nivārayet /
avidyām prajahed dhīraḥ satya abhisamayāt sukham //
20.3
krodham hatvā sukham śete krodham hatvā na śocati /
krodhasya viṣa mūlasya madhura ghnasya bhikṣavaḥ /
vadham āryāḥ praśaṃsanti tam ca hatvā na śocati //
20.4
yat tu rocayati kruddho duṣkṛtam sukṛtam tv iti /
paścāt sa vigate krodhe spṛṣṭvā agnim iva tapyate //
20.5
ahrīkaś ca anavatrāpī ca avrataś caiva roṣaṇaḥ /
krodhena hy abhibhūtasya dvīpam na asti iha kiṃcana //
ahrīkyo apy anavatrāpī bhavati krodhano avrataḥ /
krodhena ca abhibhūtasya na dvīpo bhavati kaścana //
20.6
abalam hi balam tasya yasya krodhe balam balam /
kruddhasya dharma hīnasya pratipattir na vidyate //
20.7
yas tv ayam balavān bhūtvā durbalasya titīkṣati /[.titikṣati.]
tām āhuḥ paramām kṣāntim nityam kṣamati durbalaḥ //
20.8
yaḥ pareṣām prabhūḥ saṃs tu durbalān saṃtitīkṣati /[.titikṣati.]
tām āhuḥ paramām kṣāntim nityam kṣamati durbalaḥ //
20.9
atyukto hi parair yo vai balavān saṃtitīkṣati /[.titikṣati.]
tām āhuḥ paramām kṣāntim nityam kṣamati durbalaḥ //
20.10
ātmānam ca param caiva mahato rakṣate bhayāt /
yaḥ param kupitam jñātvā svayam tatra upaśāmyati //
20.11
ubhayoś carate so artham ātmanasya parasya ca /
yaḥ param kupitam jñātvā svayam tatra upaśāmyati //
20.12
ubha arthe caramāṇam tam hy ātmanasya parasya ca /
abalam manyate bālo dharmeṣv avavicakṣaṇaḥ //
20.13
jayam hi manyate bālo vacobhiḥ paruṣair vadan /
nityam iva jayas tasya yo ativākyam titīkṣati //[.titikṣati.]
20.14
śreṣṭhasya vākyam kṣamate bhayena saṃrambha hetoḥ sadṛśasya caiva /
yo vai nihīnasya vacaḥ kṣameta tām uttamām kṣāntim iha āhur āryāḥ //
20.15
kruddho vācam na bhāṣeta pariṣatsv atha vā mithaḥ /
krodha abhibhūtaḥ puruṣaḥ svam artham hi na budhyate //
20.16
satyam vaden na ca krudhyed dadyād alpād api svayam /
sthānair ebhis tribhir yukto devānām antikam vrajet //
20.17
śāntasya hi kutaḥ krodho dāntasya sama jīvinaḥ /
samyag ājñā vimuktasya krodho na asti prajānataḥ //
20.18
tasya eva pāpam bhavati yaḥ kruddhe krudhyate punaḥ /
kruddheṣv akruddhamānas tu saṃgrāmam durjayam jayet //[.akrudhamānas.]?
20.19
akrodhena jayet krodham asādhum sādhunā jayet /
jayet kadaryam dānena satyena tv anṛtam jayet //
20.20
akruddhasya kutaḥ krodho dāntasya sama jīvinaḥ /
samyag ājñā vimuktasya krodhas tasya na vidyate //
20.21
akrodhaś ca avihiṃsā ca vasaty āryeṣu sarvadā /
sadā pāpa jane krodhas tiṣṭhati parvato yathā //
20.22
yas tv iha utpatitam krodham ratham bhrāntam iva dhārayet /
vadāmi sārathim tam tu raśmi grāho ayam anyathā //
Linked texts (2)
- Ched du brjod pa'i tshoms (Kangyur, Toh 326) — Classical Tibetan
- ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས — Classical Tibetan