Nitishastram 11

11

ཤིང་གི་རྒྱལ་པོར་གྲགས་པ་ཡོད། །དེ་ཡི་མྱུ་གུ་བུ་རྣམས་ནི། །རྩ་བ་ཟུགས་ནས་གཏིང་གནས་ཏེ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་འབྲེལ་བྱས་ནས། །དེ་ནས་ཤིང་དེ་འཇིག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བུ་དང་ཚ་བོ་དང་། །བློན་པོའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ཡི། །རྒྱལ་པོ་གནས་ནས་སྐྱོད་བྱེད་དེ། །ནྱ་གྲོངྷ་ཡི་མྱུ་གུ་བཞིན། །མ་སུ་རཀྵས་བྱས་པའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།ས་བདག་གི་ནི་གཡོག་འཁོར་གྱི། །མཚན་ཉིད་བཤད་ཀྱིས་མཉན་པར་གྱིས། །རྒྱལ་པོ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཉེན་ལྡན། །གཡོག་འཁོར་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི། །མེ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཁ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཡང་། །ཡུལ་འཁོར་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ཁ། །བརྟན་ཞིང་ཟས་མོའི་བློ་དང་ལྡན། །མདངས་ལྡན་ཆོས་དང་བསྟན་བཅོས་རིག །དུལ་ཞིང་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལ་ཕན་པར་སེམས། །རིགས་བཙུན་རྒྱུད་ནི་མཉེན་པ་དང་། །བླ་མ་ལ་ནི་གུས་ཉན་དང་། །སྐྱེ་དགུ་རྗེས་བརྩེར་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱུད་བྱུང་དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་སྙིང་རྗེ་ཕན་སེམས་ལྡན། །བླ་མའི་སྐྱོན་ནི་སྦེད་པ་དང་། །གཡུལ་འཇུག་སླར་ཡང་མི་ལྡོག་ཅིང་། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཉམ་པར་ཤེས། །རིགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཆོས་ལུགས་འཆད་པ་མཁས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དུལ་དང་དད་པ་དང་། །གྲིམས་པ་རྒྱལ་པོར་རབ་གྲགས་སོ། །ཚིག་གསལ་བློ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་མཁས། །ངང་འཇམ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་དེ་འདྲས་བྱ། །ཡིད་གཞུངས་ཚིག་གསལ་ཤེས་རབ་ལྡན། །གཞན་སེམས་ཉེ་བར་མཚོན་ནུས་དང་། །བརྟན་ཞིང་ཇི་སྐད་བསྒོ་བཞིན་སྨྲ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དེ་འདྲས་བྱས། །རིག་བྱེད་ཡན་ལག་དེ་ཉིད་ཤེས། །བཟླས་བརྗོད་སྦྱིན་སྲེག་མཆོག་ཏུ་བརྩོན། །རྟག་ཏུ་ཤིས་པ་རྗོད་བྱེད་པ། །ཤེས་རབ་ལྡན་དེ་མདུན་ན་འདོན། །སྒྲ་རིག་རྩིས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྟེ། །ཡི་གེ་བྱང་ཞིང་ལག་པ་མྱུར། །ཡིད་གཞུངས་ཚིག་ནི་གསལ་བ་དང་། །གྲངས་དང་སྦྱིན་ལྡན་ཡི་གེ་པ། །ཡི་གེ་བྱང་ཞིང་སྒྲ་ལ་མཁས། །སྒྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་ཅིང་། །དྲི་ཟ་བཞིན་དུ་དབྱངས་མཁས་ཏེ། །

Is known as the king of trees.
Its shoot-offspring,
Having struck roots and settled deep,
Intertwine with one another,
And then that tree is destroyed.
Likewise, a king together with his sons, grandsons,
And host of ministers
Is displaced from his seat,
Like by the shoots of the nyagrodha.
Chapter Six of the Nītiśāstra composed by Masūrākṣa.
Listen as I explain the characteristics
Of the sovereign's attendants!
Just as a king possesses knowledge and prudence,
So too should attendants be examined.
Just as fire is the mouth
Of all the gods, Indra and the rest,
So too the king's minister
Is the mouth of the mobile and immobile realm.
Steadfast and possessing profound intellect,
Radiant, knowing dharma and treatises,
Tamed, speaking the truth,
And intending benefit to the king's retinue;
Noble in lineage, gentle in disposition,
Respectfully listening to the guru,
And possessing compassion for creatures:
Such an offspring is a prince.
A king who has compassion and a helpful mind,
Conceals the faults of his guru,
Entering battle never retreats,
And regards joy and sorrow equally;
Perfect in lineage and moral discipline,
Skilled in explaining the ways of dharma,
Tamed, faithful,
And alert: such is renowned as a king.
Clear in words, with excellent intellect,
Skilled in the treatises on conduct (nītiśāstra),
Gentle in disposition, reflective:
Such a one should serve as the king's minister.
Quick-witted, clear in words, endowed with wisdom,
Able to discern another's thought,
Steadfast and speaking as instructed:
Such a one should serve as the king's envoy.
Knowing the reality of the limbs of the Vedas,
Exceedingly diligent in recitation and fire sacrifices (homa),
Always uttering benedictions,
Endowed with wisdom: such is the royal priest (purohita).
Knowing grammar and astronomy/arithmetic,
Skilled in script and swift-handed,
Quick-witted, clear in words,
Possessing numeracy and generous: such is the scribe.
Proficient in script and skilled in phonetics,
Discerning the characteristics of sound,
Melodious like a gandharva: