ཐབས་མཁས་པ་ཆན་པ་སངས་རྒྱས་དྲན་ལན་བསབ་པའ་མད 4.6

4.6

པོའི་བང་མཛོད་སུམ་ཆ་ཞིག་ཟད་ནས། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་དཀོར་མཛོད་སུམ་ཆ་གཅིག་བས་ཏེ། རྒྱལ་བུས་མ་མཆིས་པར་བགྱིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དགོངས་ཤིག་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་ང་ནི་རྒྱལ་བུའི་ཡིད་དང་འགལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ད་ནི་རྒྱལ་པོའི་བང་མཛོད་སུམ་ཆ་གཉིས་བས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དགོངས་ཤིག་བཀའ་སྩལ་པ། ང་ནི་རྒྱལ་བུའི་ཡིད་དང་འགལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐབས་ཅི་ལེགས་སུ་ཅུང་ཟད་བཀག་སྟེ་ཡིད་དང་མི་འགལ་བར་གྱིས་ཤིག་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་རྒྱལ་བུ་དགེ་དོན་བང་མཛོད་འབྱེད་དུ་སོང་བ་ལས། བང་མཛོད་ལ་དབང་བའི་བློན་པོ་དོན་གཉེར་དུ་སོང་ནས་རིང་ཞིག་མ་ཁུགས་ཏེ་འཕྱིས་པར་གྱུར་པས་རྒྱལ་བུ་དགེ་དོན་འདི་སྐད་དུ། བང་མཛོད་བསྲུང་བའི་བློན་པོ་ཆུང་ངུ་ན་བདག་གི་ཡིད་དང་འགལ་བར་བྱེད་པའི་ཐུགས་མི་ཐུབ་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡབ་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་དུ་ངེས་པས་བུ་སྲི་ཞུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཕའི་བང་མཛོད་སྟོངས་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་ཀྱིས་ད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནོར་དང་རིན་པོ་ཆེ་བཙལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བགོ་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་ཆོག་པར་སྦྱིན་མི་ནུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་སྲས་སུ་ཇི་སྐད་གདགས་ཞེས་སྨྲས་ནས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང་། བློན་པོ་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་བསྡུས་ཏེ། ནོར་དང་། ཁེ་སྤོགས་ཚོལ་བ་དག་ཅིའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བགྲོས་སོ། །དེ་ལ་བློན་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་གིས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་སྤོགས་ཤིག་བྱ་ན་ཞིང་རྨོ་བ་ལས་འདའ་བ་མེད་དེ་གཅིག་ལ་ཁྲིར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བློན་པོ་ཆེན་པོ་གཅིག་གིས་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ཁེ་སྤོགས་བྱ་བའི་ནང་ན་རྐང་འགྲོས་ལས་ཁྱུ་བཙུགས་ལ་འབྲོག་བཟང་པོར་བཞག་ན་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ་སྤོགས་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད་དོ། །ཡང་བློན་པོ་གཅིག་གིས་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ན་ཁེ་སྤོགས་ཤིག་བྱ་ན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཙལ་བ་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །

[…] when one third of the [king's] treasury was exhausted, the ministers reported to the king, "One third of the treasury has been depleted; the prince has spent it all, so please consider this, Your Majesty!" The king replied, "I cannot go against the prince's wishes." / "Now two thirds of the king's treasury has been depleted, so please consider this, Your Majesty!" He replied, "I cannot go against the prince's wishes. Devise whatever skilful means is best to restrain him a little without opposing his wishes!" / Then Prince Kalyāṇakārin went again to open the treasury, but the minister in charge of the treasury had gone off on some business and did not return for a long time, arriving very late. Prince Kalyāṇakārin thought to himself, "A petty minister guarding the treasury would not have the courage to go against my wishes. This is surely by order of the king, my father. A son devoted to filial piety should not empty his father's treasury. Therefore, I myself shall seek out wealth and jewels and satisfy all sentient beings! If I am unable to grant clothing, food, and drink to all sentient beings just as they wish so that they have plenty, how could I be called the son of a great king?" / Having said this, he assembled all the officials, from the chief ministers down to the minor ministers, and consulted them: "By what means of acquiring wealth and profit would it be best to accomplish this?" / Thereupon, one chief minister said, "If one were to pursue profit in such a manner, nothing surpasses plowing the fields: from a single [seed] come ten thousandfold." / Another chief minister said, "Among all the ways of making a profit in the world, if one gathers a herd of cattle and puts them on good pastureland, they will multiply abundantly; no profit is greater than that." / Another minister said, "If one were to make a profit in the world, nothing surpasses going to sea and seeking precious gems.