གསང་རབ་རན་པ་ཆའ་གཏམ་རྒྱད་དང་ཤཀྱའ་རབས་རྒྱད 168

168

མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་མེད་པས་སོ། །གང་ལ་མཐའ་མེད་པ་དེའི་ཐོག་མ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་དབུས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་། དབུས་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད། ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་བརྩོན་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནམ་མཁར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ་སྙམ་ནས། འདི་སྙམ་དུ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལས་ཆུང་ངུར་འགྱུར། ཕྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་

thinking 'space is infinite,' he dwells having fully accomplished the sphere of infinite space. In that state, the bodhisattva who has entered the equipoise of the sphere of infinite space reflects: 'Space is limitless. For that which has no limit, how could it have a beginning? How could it have a middle?' Thus, he thinks that all phenomena lack beginning, end, and middle. The bodhisattva who has entered into equipoise in this manner generates mahākaruṇā toward sentient beings, while regarding phenomena, knowledge equivalent to space engages; that is his diligence toward anutpattikadharmakṣānti. Completely transcending in every way the sphere of infinite space, thinking 'consciousness is infinite,' he dwells having fully accomplished the sphere of infinite consciousness. He considers: 'Perceiving space turns into consciousness,' and thinks: 'All this is mere consciousness; that infinite consciousness is also neither existent nor nonexistent.' As he has entered into equipoise in this way, it is anutpattikadharmakṣānti, but it is not yet fully perfected. Completely transcending in every way the sphere of infinite consciousness, thinking 'there is nothing,' he dwells having fully accomplished the sphere of nothingness. Regarding 'there is nothing': 'anything' refers to attachment, anger, ignorance, vitarka, vikalpa, thorough conceptualization, all conditioned phenomena, and whatever arises from improper mental construction. 'Nothing' means that it has become smaller and more subtle than those aforementioned things; that is called 'nothing.' The anutpattikadharmakṣānti of a bodhisattva abiding in that