Advice to Jahāngīr 181

181

و حکماء گفته اند که پادشاه در تربیت ملازمان چون طبیب حاذق می باید که تا اول از1 حال بیمار و کیفیت علت و اسباب وعلامات2 او استکشافی تمام و استفساری شافی ننماید ، در معالجت و مداورت3 شروع نکند - همچنین پادشاهان نیز باید که بعد از تعرف حال خدمتگاران ، آغاز تربیت کرده آسان بر کسی اعتماد نکنند4 - و مردم. عاقل فرزانه طلبیده ، کسانی را که در کارها غافل و از بنرها عاطل باشند هر مردمان فاضل بنرمند ترجیح ندهند ومنصب خرد مندان را به بیخردان تفویض نکنند که حلیهآ سر به پای بستن و پیرایهآ پای بسر آویختن ست و هر جا که اهل هنر ضایع [fol. 31 8] مانند و ارباب جهل و سقاهت زمام اختیار بدست گیرند ، خلل- کلی در ارکان سلطنت راه یافته شامت آن حال بر سپاه و رعیت برسد - و آن را که جوهر اصلی دارد لائق تربیت دانسته از تربیت بدگوهر بداصل اجتناب نمایند که هر سنگی جوهر نگردد و هر خونی مشک اذفر نشود - و آن را که خست ذات ودناءت طبیعت وخبث باطن بود ملاحظهآ امانت و رعایت دیانت نکند - و چون صفت امانت ودیانت که اصل اللبابست از میانه مرتفع شد هر عیبی که در حیز امکان داخل است ازو توقع توان7 کرد ، چه از کج مزاج بهیچگونه راستی نیاید و بد اصل زشت سیرت بتکلف ستوده خوی و پا کیزه خصلت نشود - کل اناء یتر شح بما فیه -