Haft iqlim 9.1

9.1

مخفی نماند که حکمای دقیقه شناس خرداقتباس اتفاق دارند که نصفی از کرهٔ‌ زمین در بحراعظم که آنرا اوقیانوس خوانند مستورست و نصف دیگردر عالم نمایش وظهور بصورت بیضه که آنرا در آب افکند واین نصف که مکشوف است نصفی در جانب جنوب افتاد. ویرانست و تانهایت جانب شمال همه آب دارد پس از چهار بخش زمینی یک بخش کمترعمارت دارد و جمله کوهها و بیا بانها از این جمله است اگر از روی حقیقت درنگرند دانگی معمور نیست اماعادت چنین رفته که این قطعه راربع مسکون می نامندو ربع مسکون در شمالی خط استواست و خط استواخطی است که حکما در سطح معدل النهار محاذی روی زمین از مشرق تامغرب اعتبار کرده اند و هر شهر و ناحیه که برین خط بود شب و روز در آنجا بر ابر باشدو درسالی هشت فصل دران دیاروقوع یا بددو بهار ودوتابستان دو پائیز ودو زمستان واکثر اوقات در آن صحاری و بلدان گل و ریاحین باشد درمجمع الانساب ازصورالاقالیم و مسالک الممالک نقلاست که جملهآ ربع مسکون صدساله راه است جنانکه کسی همه وقت در سفرباشد بقدرطاقت و آنقدر طعام و شرابی که قاعده است بکار برد و آسایشی که رسم است بجا آورد وازاین جمله مشتاد سالهراه بمرور دهور بسبب طوفانهاخراب گشته و آب گرقته و بیست سال راه