Rajamala p131

p131

“purura rājadhānī pratiṣṭhānapure thākileo tām̐hāra rājyera bistṛti ye sarbbāpekṣā adhika, tāhā niścaẏa. pām̐ca bhāga karibāra ye pramāṇa āche, tāhāte ṭhika pūrbbadeśa ye purura bhāge, tāhāo bujhā yāẏa. kāraṇa, pūrbbottara, pūrbbadakṣiṇa, ullikhita uttara, paścima o dakṣiṇerao ullekha āche; kintu ṭhika puḥ ri ullekha anya bhāge nāi. manbādi śāstre pūrbba paścima sāgarera kathā bhāratabarṣera deśa bibhāga sthāne dekhā yāẏa. ‘āsamudrāttu bai pūrbbādāsamudrāttu paścimāt’ (manu 1ma aḥ). barttamāna śyāmarājyao pūrbbe bhāratabarṣa madhye chila. pūrbba samudra haite arthāt barttamāna cīna samudra haite, paścima samudra arthāt ārabasāra paryyanta sthāna, arthāt madhyabhāga laiẏā pururājya. mūla baktāra bā śrotāra bāsasthāna prabhṛtira bhedahetu bibhinnapurāṇe ekai rājyake bibhinnadika saṃjñāẏa niddiṣṭa karā haiẏāche. sakala purāṇei pururājyera bhū-khaṇḍai kendra karā haiẏāche—purura rājadhānī nahe. mānacitra dekhilei bujhibena, yadura rājya purura rājyera pūrbbottareo āche, dakṣiṇeo āche. mathurā ei yadubaṃśīẏagaṇera rājadhānī, narmmadāra kiẏadaṃśao yadubaṃśīẏagaṇera adhikārastha. druhyarājya tripurā, mānḍālaẏādi brahma bhū-khaṇḍa, tāhā pururājyera paścimao baṭe ebaṃ dakṣiṇa pūrbbao baṭe. anurājya uttara bhāgalapura prabhṛti maẏamanasiṃhera pūrbbāṃśa brahmaputra paryyanta. pare aṅga-baṅgādira bibhāge tāhāra sūcanā āche. turbbasurājya pururājyera paścimāṃśera dakṣiṇa pūrbba o pūrbbāṃśera paścima. bibhinna purāṇera mata samanbaẏa mānacitre āche.”