Pramāṇa · Search · About · API

Selections from the Peshwa Daftar 2.14: [2-8-1749] This and the following are letters addressed by Govind Ballal to the Peshwa describing the activities of the Rohillas, who were harassing Vazier Safdarjang whose agent Navalraya was killed in an action by the Rohillas at Khudaganj on 15th July 1749. The letters describe the unsettled conditions of t

Selections from the Peshwa Daftar 2.14

Language
Marathi

[2-8-1749] This and the following are letters addressed by Govind Ballal to the Peshwa describing the activities of the Rohillas, who were harassing Vazier Safdarjang whose agent Navalraya was killed in an action by the Rohillas at Khudaganj on 15th July 1749. The letters describe the unsettled conditions of t

2.14.1

श्री.

2.14.2

पो छ १० जिल्काद

2.14.3

पुरवणी श्रीमंत राजश्री......पंतप्रधान

2.14.4

स्वामीचे सेवेसी.

2.14.5

विज्ञापना ऐसिजे. रजवाडे भूमिया लहान थोर याची नजर फिरली. आधींच स्वामीची फौज न आली. दिवसगत आम्हां मामलेदारांस लागली यांजमुलें मनास येईल त्या खबरी उठाविल्या होत्या. हल्लीं नवलराये मारले गेले. दिल्लीहून वजीर बाहिर निघाले. हेंहि सर्वानी आईकोन आतीशयेंग करूं लागले आहेत. त्यास स्वामींचें येणें उत्तम. दुसरे वजिरावर येऊन मसलत पडिली आहे. या समयीं स्वामीची फौज येऊन वजिराची मदत जालियासी वजीर स्वामीचा पाडाव होईल जर करितां पठाणासी लडाई पडिली, वजीरशाही......तर तमाम सर्वांचें सूत्र कमरदीखान याचे पुत्राचे व गाजदीखान व तमाम मोंगल व पठाण याचे येक आनुसंधान आहे. तेव्हां नासरजंगाचा पक्ष भारी पडेल. वजीर्र कायमे आहे आणि स्वामीनी वजिराची मदत केलियानें सर्व स्वामीची पातशाही आहे. त्यास स्वामीस दक्षिणेंत कामकाज पडिलें आसिलें तर हें कार्य मातबर. या कार्ये जाहालियास सर्व कामें साधतील. त्यास स्वामीचें येणें न होये. सरदारास पाठवावें. त्याचें येणें न होये तर दाहा हजार फौज कोणी मातबर पाठवावे. आम्ही मामलेदार दोघे तिघे आहो. स्वामीचा नक्ष राखोन परंतु या कामास तिलमात्र विलंब न करावा. विलंब जालियास आटोपतां मुसकील आहे. या प्रांतीं सालगुदस्तां पाणी आषाड श्रावण मासीं बहुत आतीशये लागला. तेणेंकरून खरीप बुडालें. हस्ताचें पाणी या प्रांतीं येकवार न लागलें. मोहोष्टहि लागावी तेहि न लागली. येणे करून रखीहि बुडाली. इतकें आसोन धान्य स्वस्त जालें. त्याजला कोणी येकवार घेत नाहीं. त्याजमुळे रयेत बहुत हैरण जाली. पेरले बीज रखित उपज जाली नाहीं. तमाम पाटील.........मोठी हैराणगत.........तेव्हां गांवेंगाव पेवे वाढून ठेविली. सालमजकुरीं आषाड श्रावण पावेतों पाऊस लागला नाहीं. तेणेंकरून खिरिफ बुडाले. हलीं श्रावण वद्य अमवशेस पाणी लागलें आहे. या प्रकारें वर्तमान आहे. सारांश हा प्रांत स्वामीचा भारी आहे. इकडील माणूस मोठें बेईमान.........देसी आहे. त्यास स्वामींनी इकडील सत्वर सावधानी करावी. हे वर्तमान तें लिहिलें आहे. वरचेवर होत जाईल तें लिहित जाऊन. साल गुदस्तां निमे वसूल जाला नाहीं. मागाहून जें वर्तमान होत जाईल, ते सेवेसी लिहून. सेवेसी श्रुत होय हे विज्ञापना.

2.14.6

[१ फजीत.]

2.14.7

## 14a

2.14.8

@D [28-9-1749

2.14.9

श्री.

2.14.10

छ १० जिल्काद.

2.14.11

श्रीमंत राजश्री पंतप्रधान

2.14.12

स्वामीचे सेवेसी.

2.14.13

विनंति सेवक गोविंद बल्लाळ कृतानेक साष्टांग नमस्कार विनंती. तागायत भाद्रपद वद्य त्रयोदसी पावेतों स्वामीचे कृपावलोकनें करून सेवकाचें वर्तमान यथास्थित असे विशेष. कायेमखान बंगस यांसी व सर मुरादाबादवाला महमद-अल्लीखां पठाण याचे पुत्रासी पेशजीं जूझ होऊन कायेमखान फौज लुटली गेली. त्याजवर नवाब मनसुरआलीखां येऊन फरकावादेस ठाणें बसविलें. जागा तमाम घेतल्यावर कायेमखानाची आई होती, व अहमदखान भाऊ होता, त्याणी नवाब मनसूरअलिंखां याजकडे जाऊन रदबदल केली. तेव्हां त्याणी फरकाबाद वगैरे बारा गांव देऊन त्यांची स्थापना फरकावादेस केली. नवाब दिलीस गेले. नवलराये बक्सी फौजेनसी अंतरवेदींत राहिले. त्यांजपासून कांहीं फौज निरोप घेऊन गेली. सात आठ हजार फौज नवलराय यांजवल राहिली. फौज थोडकी पाहून कायेमखान याचे आईनें व भावानें तमाम पठाण फरुकाबाद व महमद अलिखान यांचे पुत्रासी स्नेह करून, तमाम पठाण एकत्र आठा रोजांत पंधरा वीस हजार जमाव करून, ठाणी तमाम मनसूरअलिखानाचीं उठविलीं; आणि नवलराये कनवजेवर (कनोज) होते, त्याजवर चढोन आले. श्रावण शुध द्वादसीस खुदागंज येथें अहमदखानाचें व नवलरायाचें जूझ जालें. नवलराये मारले गेले. पांच हजार पठाण, रजपूत व प्यादे कामास आले. पठाणाची फत्ते जाली. हें वर्तमान नवाब मनसूरआलीखान यांस कळलियावर खासा दिल्लीहून कूच करून दोन मजली आले. हें वर्तमान अहमदखान पठाण यासी कळलें. यावर हेहि त्याचे रोखें दोन मजली कूच करून गेले. हेहि जमाव करित आहेत. वजिरहि जमाव करितात. त्यास महमदअलिखान रोहिले त्यासी व फरकाबादवाले पठाण यास स्नेह जाला. पांच हजार फौज, दाहा हजार प्यादे यांचे मदतीस त्याणी पाठविले आहेत. वजिराबराबर तीस हजार फौज आहे. दिलींत फितुर जाला आहे. त्यास जें वर्तमान होईल तें वरचेवर सेवेसीं लिहीत जाऊन. या प्रांतीं गडबड बहुत जाली. पातशाहीत कजिया जाला आहे. अयोध्या प्रांतीं व लखनऊन व अंतरवेदींत तमाम जमीदारानी कजिया केला आहे. त्या समईं स्वामीची फौज वीस हजार असती तर स्वामीचें कार्य होतें आणि तमाम नक्ष होतो. पातशाहीत कजिया, याजमुळे तमाम जमीदार लबाडीत आले आहेत. श्रीमंत महाराज छत्रपती स्वामी कैलासवासी जाले. या प्रांतीं फौज व मामलेदार कोणी जेष्ठ पावेतों न आले आणि या प्रांते फौज होती ते देशास गेली. श्रीमंत राजश्री नाना-स्वामीसी व श्रीमंत राजश्री महाराजासी कजिया जाला. आपसांतच कजिये लागले. या प्रांतें कोणी येत नाहीं हे सर्वानीं मनसुबे रजवडे भूमीये जमीदार याणी करून येमुना तीर प्रांतें कजिया केला. गांव जागा बहुत मारली, लुटली, जालिली. आषाड श्रावण पावेतों कजिया यामुळे जमीन ... ते न ... ली. तमाम जमीनदारानी खराबी केली. राजश्री नारो शंकर याचेहि जागेयांत कजिया बहुत जाला.

2.14.14

[१ वळिवाचा पाऊस.]

2.14.15

Ca 51-4 हें साद्यंत वर्तमान पेसजीचे पत्रीं लिहिलें आहे, त्याजवरून विदित होईल. सारांश पातशाहीत गडबड जाली. याजवरून सर्वत्र गडबड जाली. त्यास आजि आसा समये होता जे, स्वामीची खासा स्वारी होती, तर मोठमोठीं कार्ये पातशहाचीं हातीं लागती. सेवेसी श्रुत होये हे विज्ञापना.