Akhbar al-akhyar 18

18

نعمتهای دیگراز مآکل و مشارب و ملابس و مآرب و مجالس و مساکن و موارد4 و مواطن و سایر نعمتهای سماوی و ارضی و علوی و سفلی و روحی و جسمی5 و ظاهری و باطنی نگاه کن و در خلق و تقدیر و ترتیب و تدبیر علم6قدیر، قوت فکریه را رو به راه کن تا جز سکوت و حیرت چه آرد و جز عجز و بندگی چه پیش دارد؟ غرایب خلق سماوات و کواکب و حرکات و سایر احوال و صفات ثوابت و سیارات و ایجاد ارکان و عناصر به اوضاع7 غریب و ترتیب نادر و تمهید بساط ارض به این طول و عرض، ایجاد جبال راسیات وانفجار عیون و انهار جاریات و اجناس جمادات و اقسام نباتات و انواع حیوانات و ابداع غرایب حکمت در خلق و ایجاد این اجسام و اعطای جزایل نعم در ظاهر و باطن این اقسام که ذکر مجملی از آنها به دفاتر فکر درنگنجد و به صحایف قیاس درنیاید و این همه برای آن است8 که او را یاد داری و روی ارادت بدو آری. «فسبحان من لا حصر لآلائه ولا احصاء النعمائه.1» احصای حصر نعمت حق قدرت تونیست فکر اندر آن خیال چه باید تو را گماشت کار تو این بود که بدانی تو2 این همه بهر تو آفرید و تو را بهر خود نگاشت3 این منبسط بساط زمین بهر تو نهاد وین سایبان سبز فلک بهر تو فراشت چندین نعم به بزم ظهور آشکار کرد چندین دگر به عالم دیگر نگاه داشت غافل مشو ز ذکر خداوند روز و شب آن دم که آش شام خوری یا غذای چاشت این4 همه نعمتهای عام است که انسان را با جمیع حیوانات شامل و به هر ذی حیاتی واصل است و اگر مزایای اکرام ملحوظ داری آن خود بابی دیگر است. مشکل که از آن سربرآری. نطق و فکرت و فهم و فراست و علم و دراست و شوق و محبت و ذوق و معرفت و قرب و ولایت و نبوت و رسالت و عزم و حمیت5 به تکریم6 عام و تعظیم خاص به طریق شیوع و اختصاص بر آدمی فایض گردانیده و پایهآ قدر او را به جایی رسانیده7 که پای او را از سر تمام8 زمینیان و سر او را از افسر جمیع آسمانیان درگذرانید: