Nyayacandrika 1.p103

1.p103

tattu ghaṭasyānātmatvaprayojakam | ātmasvarūpacaitanyasya prameyatvaṃ tu tadākāravṛttimātraviṣayatvena vṛttivyāpyatvāparaparyāyeṇa, iti ghaṭavad nātmanastāvanmātreṇānātmatvaprasaṅgaḥ | ghaṭādivadātmano'pi vṛttyabhivyaktacaitanyabhāsyatve tu ghaṭavadanātmatvaprasaṅgo duṣpariharaḥ ; svarūpacaitanyasyājñānāvirodhinastadāvṛtasya ca tadākārapramāṇajanyavṛttimātreṇāvaraṇanivṛttyā'khaṇḍasvarūpeṇa cinmātrarūpeṇa bhānam, ghaṭādīnāṃ tvajñānakāryāṇāmajñānāviṣayatvāt sākṣāt tadākāravṛttimātreṇa na bhānam ; kiṃ tu teṣāmajñātacaitanyavivartānām, tatrāropitānāṃ vā'jñātacaitanyāvacchedakatvamātratayā tadavacchinnacaitanyagatāvaraṇaviṣayatāviśeṣanivṛttyaiva bhānam | na caivaṃ caitanyaṃ caitanyavivarto ghaṭādiriva | tathā ca ghaṭādivadeva caitanyasyāpi na tadavacchedakatvam, na vā tadavacchinnacaitanyabhānenaiva bhānam, iti phalavyāpyatvasvīkāre ghaṭādivadanātmaprasaṅgo durapohaḥ | vṛttivyāpyatvenātmanaḥ karmatvaṃ tu tadākāratvamātreṇa ; tatra vṛttyāśrayasya tadupahitasya vā''tmano'khaṇḍākāravṛttiprayuktānāvṛtacinmātrasya ca kalpitabhedasyaupādhikabhedaprayuktasyaupādhikasya svīkārāt parasamavetatvopalakṣitakriyājanyaphalaśālitvena mukhyamapi karmatvaṃ na viruddhayate, gauṇaṃ tu karmatvaṃ naiyāyikādimata iva na kathamapi vyāhatam