Pramāṇa · Search · About · API

Prapancahridaya 2.p18

Prapañcahṛdaya 2.p18

Language
Sanskrit

2.p18

tathā purāṇaṃ jāyamānasya tanubhuvanātmakaprapañcasya sargapratisargavaṃśamanvantaravaṃśānucaritapradarśanaparāyaṇam | tatra mūlaprakṛteḥ paramapuruṣādhiṣṭhitāyāḥ prathamaṃ mahānutpadyate | sa tu sakalajagatkāraṇabhūto buddhilakṣaṇaḥ | tato'haṃkāraḥ | so'yaṃ trividhaḥ sāttvikarājasatāmasabhedena | tatra sāttvikāhaṃkārāccaturvidhamantaḥkaraṇaṃ manobuddhyahaṃkāracittaviśeṣopalakṣitamupajāyate, rājasāhaṃkārādubhayavidhamindriyadaśakaṃ, tāmasāhaṃkārāt pañca tanmātrāṇi | tebhyaḥ śabdasparśarūparasagandhebhyastanmātrebhyaḥ krameṇākāśavāyutejojalapṛthivīnāmadheyāni śabdasparśarūparasagandhaguṇottarāṇi saṃjāyante | tasmādetāni caturviṃśatitattvāni prākṛtāni prathamamutpadyante