Pramāṇa · Search · About · API

Establishment of Brahman 2.2.8

Tattvasamīkṣā 2.2.8

Language
Sanskrit

2.2.8

gnihotraprakaraṇāntarāpāditastadanyatvena vidheye karmaṇi vartitumasamartho vākyārthaniṣpattāvaparyāptastanniṣpattaye gau(ṇīṃ vṛttimavalambate na tu mānā)ntarāvirodhāya, evam 'ādityo yūpaḥ, yajamānaḥ prastaraḥ' ityādāvapi draṣṭavyam | dvitīyasyā api vṛttergauṇyā lākṣaṇi(kyā vā hetoḥ śabdānāmartheṣu) pravṛttidarśanāditi yojanā | anyathā pratyakṣādayo 'tyantamapabādhitāḥ syuriti | sāṃvyavahārikeṣa (tāttvikena) vā prāmāṇyena tadupapa(ttau gauṇārthatve ubhayānugrahala)bhyopapattiriti bhāvaḥ | hoti' ityatrāgnihotraśabdaḥ prasiddhāgnihotre mukhyavṛttirapyupasadādidharmavattayā vidhīyamāne kuṇḍapāyināmayanagate karmaṇi mukhyayā vṛttyā vartitumaśakyatvādvākyārthapratyayajananāyāsamarthastanniṣpattaye tatra gauṇīṃ vṛttimavalambate; na tu mānāntaravirodhāttasya tadayogyatvāt, tathā 'ādityo yūpaḥ' 'yajamānaḥ prastaraḥ' ityādiṣvapi 'yūpe paśuṃ niyuñjyāt' 'prastare juhūṃ sādayati' ityādivākyārthapramitiniṣpattaye guṇavādaḥ, na mānāntaravirodhāditi draṣṭavyamiti | dvitīyā vṛttirgauṇī, lākṣaṇikī vā| tathābhūtāyā dvitīyasyā api vṛtterhetoḥ śabdānāmartheṣu pravṛttidarśanāditi yojanā|