Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 13.1.25

Vicāratrayī 13.1.25

Language
Sanskrit

13.1.25

kaścana virodhagandho'pīti niṣedhavacanaistimiramudghāṭyate balavattamaiḥ śikṣāyatadṛṣṭīnām | ayamabhiprāyaḥ prāyaḥ pradarśito vaidikapaddhatyāṃ sthale sthale yena nirdoṣamātmaikatattvaṃ vijñātaṃ syādadhikāribhiḥ
nanu jīva eko'neke vā | ekatve guruśiṣyāsambhavo'nekatve
siddhāntahāniprasaṅga iti cetsaṃkhyāyā āvidyakatvena naiko nāneke
nahi ghaṭākāśa ekānekamīmāṃsāṃ sahate ghaṭasāmānyasyāprasiddheḥ
āvicāraṃ ghaṭaniṣṭhatvena pratītā'pi saṃkhyā vicārabādhitā ghaṭena
ghaṭākāśena ca sahaiva bādhyate tadā kutaḥ saṃkhyāvicāraḥ | tathā
jīvo nāma kaścana siddhaścedupapadyetāpi tanniṣṭhasaṃkhyāvicāraḥ
tasmānniravakāśāvekajīvo'nekajīvavādau | tataḥ sajātīyavijātīyasvagatabhedaśūnyamātmatattvamiti viduṣāṃ sahajaviśrāmaḥ | etena ‘nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ | ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhi’riti śloko vyākhyātaḥ || iti dvitīyamāhnikam
nanvavidyāyā anāditvena śikṣāyāḥ sāditve ca kasmātkālācchikṣārambhaḥ kasmātkālājjñānapravṛttiriti cedatigambhīramimaṃ
praśnamupākarṇya cakitā bhaveyurvidvāṃsastathāpyatrottaramidamevāvidyāyā
iva parāmṛṣṭatve tadgataguṇavilāsasyāpi tatparāmṛṣṭatvamiti prapañco
bhāta iva bādhita iveti pūrvottaratvaprayojakakālasyāprasiddheḥ pūrvapakṣānavakāśa iti | śāstravyāmohayoranāditve'pyāvidyakakālaparatantraḥ sattvasārapramāṇaparāmarśaḥ pramātuḥ, tataḥ śikṣāyāḥ sāditvavyavahāraḥ | śikṣaṇīyaśāstramanādyeva tathā pramātṛparamparā ca