Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 13.1.9

Vicāratrayī 13.1.9

Language
Sanskrit

13.1.9

tadayuktam | brahmatvasāmānādhikaraṇyena mūrtatvāmūrtatvayorvidhānādgandhasya dve rūpe pūtiḥ surabhiśceti vākyādgandhadvaividhyavadbrahmadvaividhyāpatteḥ | natvanyatarasya mithyātvaṃ svadiṣṭaṃ yenaikamevādvitīyamityaviruddhaṃ syāt | yattu jaḍabhāgasya mithyābhūtasya sarvaśabdārthatve brahmasvarūpatādātmyāsambhava ityuktaṃ | tanna | corasthāṇunyāyena tatsaṃbhavāt | yattu yāvatkṛtsnaṃ brahmātmakamiti vedāntārthajñānaṃ samyaṅna
jāyate tāvadviśeṣaṇeṣveva mukhyavṛttiriti tantuccham | samyagjñānottaraṃ śaktigrahastaduttaraṃ sarvaṃ brahmeti vākyārthabodhātsamyagjñānamityanyonyāśrayāt | yattu ‘jagadvyāpāravarjami’ti bādarāyaṇasūtramavalambya mokṣadaśāyāmapi vyāpārāvyāpārābhyāṃ jīvabrahmaṇorbhedaṃ
brūte| tanna | jagadvyāpārakartatāvacchedakaṃ brahmatvaṃ na jīvanmuktatvamiti
tadarthasaṃbhavāt | yattu satyasaṃkalpādiguṇakatayā na nirguṇaṃ brahmeti
tanna | jagatsatyatve eva tadupapattyā tadabhāvāttadabhāvaḥ | yattu kevalavākyārthajñānaṃ na mokṣopāyaḥ sahasaiva mokṣaprasaṅgātkiṃtūpāsanākarmasahitamiti| tanna| vākyārthajñānenājñāne nivṛtte mokṣe kiṃ pratibandhakaṃ bhavet | nahi vākyādrajjuvadhigame sarpabhayanivṛttau kiṃcitpratibandhakaṃ dṛṣṭacaram | dehātmanorabhedavāditvātrāstikāgresaracakravartinaścakrīvato matamanādeyataram | tasmādetanmataṃ vihāya kevalakāpilapraveśe'pi na nistāraḥ | tatra jagatkāraṇaṃ prakṛtiriti