Vicaratrayi 61.1-4.2
Vicāratrayī 61.1-4.2
- Language
- Sanskrit
61.1-4.2
dīkṣāntaraṃ praviṣṭāsteṣāṃ dīkṣānusāri tilakaṃ gopīcandanaṃ
candanamanyadvā | tatra śaivadīkṣāyāṃ bhasma vihitaṃ, vaiṣṇavyāṃ gopīcandanaṃ | sabhasmadīkṣāyāṃ na kaścidvivādaḥ prakṛtivikṛtyoraikyāt
sagopīcandanadīkṣāyāṃ punarbhāsma na dhāryyaṃ, parāvarttanāparādhādatikramāparādhācca pātityaṃ | ataeva gopīcandanādyadhikṛtānāṃ bhasmadhāraṇaṃ niṣiddhyate yatra kutrāpi | nahi dugdhaṃ dadhidaśāmāpannaṃ
punardugdhaṃ bhavati kiṃtubhayabhraṣṭaṃ bhavati | tasmāddbhasmabahirbhūtadīkṣāvatāṃ
bhasmadhāraṇaṃ niṣiddhyate nindyate ca | yuktaṃ tat | bhasmabahirbhūtadīkṣāpravṛttirvedānādareṇamūlā vedānadhikāramūlā vā | yato vedeṣu bahuśa
upalabhyate bhasmapraśaṃsā, yathā "agnerbhasmāsyagneḥ purīṣamasi saṃjñānamasi kāmadharaṇaṃ mayi te kāmadharaṇaṃ bhūyāt” | “mānastoke" ityādimantrāṇāṃ viniyogadarśanaṃ “agniriti bhasma" ityādimantrairvratatvanirūpaṇaṃ | karmaśeṣo bhasma, niṣedhaśeṣo brahma, tayorbhedaḥ karmaśeṣasyaiva
niṣedhaśeṣatvāt | taddhārayitustattvaṃ | bhāsanādbhasmeti vyutpattiḥ
kālāgnirudrādyupaniṣatsu dhāraṇavidhānaprakāraścopalabhyate | purāṇaṃ
ca “rudrākṣā yasya gātreṣu lalāṭe yastripuṇḍradhṛk | sa cāṇḍālo'pi
saṃpūjyaḥ sarvavarṇottamo bhavet ||” iti manuṣyamātrasādhāraṇaṃ bhasmadhāraṇaṃ pratipādayati | na taddīkṣānimittaṃ | nanu rudradaivatyaṃ bhasma śaiveṣvevopayujyate prakṛtaprākaraṇikeṣu mānastoketyādimantreṣu rudraśabdadarśanāt, na sāgnikatvanimittaṃ, nāpi manuṣyasādhāraṇamiti
cet, vede rudraśabdo'gnau dṛṣṭaḥ, taṃ mānastoka iti saṃprārthya
Linked texts (2)
- Kriyāsāra — Śrīkaṇtha, Sanskrit
- Kriyāsāraḥ — Sanskrit