Vicaratrayi 61.1.1

61.1.1

asti kaścidbrahmāṇḍamaṇḍale ṣaḍaṅgamaṇḍito vedo nāma mantraviniyogetikartavyātmā saṃhitābrāhmaṇakalpanāmadheyaḥ purātano granthaḥ,
yadutpattikālo nādyāpi kaiścana niścīyate'numīyate vā dṛṣṭāntābhāvādupaṣṭambhakābhāvācca | idamevāsya purātanatvaṃ yadananumitāniścitotpattikālatve sati vartamānatvaṃ, yatheśvarasya yatkiṃcit dṛśyate
śrūyate vā, tasmātsarvasmātpurā vidyamānatvaṃ purātanatvamanāditve
paryavasyati | tasmādanādervaktā'nādimīśamantarā kaḥ saṃbhavet | na
hi kaścijjīvo'nādirasya vakteti vaktumucitaṃ | śikṣādhīnajñānasya
naitādṛśaṃ jñānaṃ vacanaṃ vā saṃbhavati yena jñānenātyantaparokṣaṃ vastu
nirūpayet | yacca vacanaṃ devā iti vaktavye devāsa ityuktvā
pāṇinyādiśabdācāryasaṃmato vaktā vacanaṃ vā | vakti ca śabdācāryaḥ
"chandasi dṛṣṭānuvidhiḥ” iti tatratyaprayogamātrasādhutāṃ | na ca
vāgiyaṃ saṃskṛtā, śābdikasaṃskāramanādṛtya pravṛttatvāt, ataeva
prātiśākhyaṃ tattacchākhāyāṃ | nāpi prākṛtī, kasminnapi deśe
tathāvāco'nupalambhāt | tasmādalaukikānādvaidasyālaukiko'nādirīśvara eva vaktā
atra kecidarhanmatānuyāyinaḥ prācīnāḥ pauruṣeya iti pratyavatasthire tasaṅgopavītaṃ tadāśritakriyāṃ ca | tadāpyāsaṃnnevātipurātanatvavādinaḥ | kiṃvāpauruṣeyavādinaḥ purātanā uta purātanavādinaḥ
purātanā iti vimarśe, purātanavādinaḥ purātanāḥ, anyathā pauruṣeyavādānutthānāt | nahi pauruṣeyavādanirāsārtho purātanavādaḥ, yato
dhatte vedo'nuśrava iti nāma purātanasaṃmataṃ | ataeva śrutirityapi
nāmāntaraṃ yataḥ śrūyata eva | natūtpattikālo niścito'numito vā