Pramāṇa · Search · About · API

Vicaratrayi 80.5.2

Vicāratrayī 80.5.2

Language
Sanskrit

80.5.2

phalabhedadarśanam | ataeva svayaṃ na saṃnyastavān | mokṣāśramānadhikārāt bhagavatāpi tāratamyaṃ darśitaṃ | 'māṃ hi pārtha vyapāśritya
ye'pi syuḥ pāpayonayaḥ | striyo vaiśyāstathā śūdrāste'pi yānti
parāṃ gatim | kiṃ punarbrāhmaṇāḥ puṇyā bhaktā rājarṣayastathe'ti kiṃpunariti kākuḥ | brāhmaṇā brahmasaṃbaddhāḥ parāṃ brahmībhāvaṃ yāntīti
na citramiti | ataeva puṇyā iti viśeṣaṇaṃ | yonimahimnā
puṇyatvaṃ | rājarṣīṇāṃ ca bhaktā iti viśeṣaṇaṃ | tadevetareṣāmapi
prāptaṃ krameṇa te'dhikārijanmasamāsādya mucyanta ityapi śabdārthaḥ
anadhikārijanmāpādikā yoniḥ pāpayoniḥ | vijigīṣākṣatrayasya svabhāvaḥ | vividiṣā brāhmaṇasya | jighṛkṣā vaiśyasya | dāsyaṃ
śūdrasyeti bhīṣmavākyasyārthaḥ | ayaṃ kṣīranīravivekaḥ gokule nivasan
bhagavānapi gopakanyā yathecchamaṅgīcakāra yajñapatnīśca namaścakāra
jasyāṃ brāhmaṇayonau śāstramūle'hameva bhavāmi bhūtaśca | 'avidyo
vā savidyo vā brāhmaṇo māmakī tanuri'ti pratijñānāt | yathā'jāmilo vālmīkirvasiṣṭho vā | yonimahimnā brāhmaṇatvaṃ siddhaṃ tapaḥśrutābhyāṃ vijānāti tadā'haṃ brahmāsmīti vadedeṣa yonimahimā | tata
uktaṃ vyāsena 'śāstrayonitvā'diti | tadahamasmi śāstrayoniḥ tasmādetacchāstraṃ yā brāhmīyoniḥ yā kṣātrī sā śastraṃ | yā vaiśī sā tulā
yā śaudrī sā dāsī | tasmāttā gopakanyakā aṅgīcakāra brāhmaṇīrnamaścakāra mokṣabhūmīḥ | tasmātkṣatriyajātau mokṣasyāśāpi
nāsti | tasmātsati vairāgye brāhmaṇaḥ saṃnyasetkṣatriyaḥ śamaṃ bibhṛyāt | ataeva jñānivaryo bhīṣmo vasuṣyalīyata śaṃkhadharaḥ | jaḍabharato'pi tṛtīye janmani brāhmaṇastatra mukto babhūva | ataeva