Bhagavadgita 2.138
Bhagavadgītāvīraśaivabhāṣya 2.138
- Language
- Sanskrit
2.138
he mahīpate iti sañjayena dhṛtarāṣṭrasaṃbodhanam | atha vyavasthitān
sarveṣvayaneṣu yathābhāgamavasthitān susajjitān dhārtarāṣṭrān duryodhanādīn
dṛṣṭvā tadā kapidhvajaḥ kapirdhvaje yasya saḥ pāṇḍavo'rjunaḥ śastrasaṃpāte
śastrāṇāṃ saṃpātaḥ parasparaṃ prayogastasmin pravṛtte sati evaṃ
pakṣadvayaśaṃkhaśabdādibhiḥ protsāhanena yuddhārambhasūcanayā ca
parasparaṃ bāṇaprayoge ārabdhe sati dhanuḥ svasya dhanurudyamya haste dhṛtvā
bāṇaprayogonmukhaṃ kṛtvetyarthaḥ | hṛṣīkeśaṃ śrīkṛṣṇaṃ idaṃ
vakṣyamāṇaṃ vākyamāha | atra hṛṣīkeśapadaprayogādidaṃ vaicitryaṃ
bhagavataiva kṛtamiti sūcyate | hṛṣīkaṃ nāma indriyam | hṛṣīkaṃ
viṣayeṃdriyam ityamaraḥ | tasyeśaḥ prerakaḥ | sa hi bhagavānsarveṣāmindri##-
mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca iti ca bahu vadiṣyati sa eva | ato'dhyātma##-
hṛṣīkeśapadena sūcyate | nanu adhyātmaśāstrasya yuddharaṅge
kimarthamupadeśaḥ kṛtaḥ | yatra kvacanopaviśyaikānte khalu
tattvaśāstramupadeṣṭavyamiti cetsatyam | paraṃtu adhyātmaśāstraṃ
kevalaśuṣkavairāgyasādhakaṃ lokavyavahārānupayogi pratyuta tadvirodhyeva na
tena lokasya kaścanopayogaḥ pratyuta virodha eva ityādirītyā janāssarve bhrame
magnāssaṃti | adhyātmaśāstrādhyāyanāya sarvodyamebhyo nivṛttireva
saṃpādanīyetyapi kecit bhrāmyaṃti | ye tāvadgalitavayaso vṛddhāsta
evādhyātmaśāstrasyādhikāriṇaḥ | na tacchāstraṃ taruṇa##-
kecidvadaṃti | ye tāvadaśaktāḥ śarīre manasi buddhau ca ta eva kālayāpanāya
adhyātmaśāstraṃ paṭheyuriti ca kecana mandāḥ bhāvayaṃti rājakīyavyavahāreṣu
vyāpṛtāḥ puruṣāḥ striyaśca svīyakarmanivṛttyanantarameva
adhyātmaśāstramadhyetuṃ prabhaveyuriti kecana bhāvayaṃti |
etādṛśabhramāpanodanāya
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit