Bhagavadgita 17.18
Gūḍhārthadīpikā 17.18
- Language
- Sanskrit
17.18
4 madhusūdanīvyākhyā | jñānavairāgyabhagavadbhajanādi teṣāṃ dūrāpāstamevetyāha—ahamabhimānarūpo yo'haṃkāraḥ sa sarvasādhāraṇaḥ etairāropitairguṇairātmano mahattvābhimānamahaṃkāraṃ tathā balaṃ paraparibhavaniimittaṃ śarīragatasāmarthyaviśeṣaṃ darpaṃ parāvadhīraṇārūpaṃ gurunṛpādyatikramakāraṇaṃ cittadoṣaviśeṣaṃ kāmamiṣṭaviṣayābhilāṣaṃ krodhamaniṣṭaviṣayadveṣaṃ, cakārātparaguṇāsahiṣṇutvarūpaṃ mātsarya evamanyāṃśca mahato doṣān saṃśritāḥ | etādṛśā api patitāstva svabhāvataḥ santo narake na patiṣyantīti cennetyāha | māmīśvaraṃ bhagavantamātmaparadeheṣvātmanāṃ teṣāmāsurāṇāṃ pareṣāṃ ca tatputrabhāryādīnāṃ deheṣu premāspadeṣu tattadbuddhikarmasākṣitayā santamatipremāspadamapi durdaivaparapākātpradviṣantaḥ īśvarasya mama śāsanaṃ śrutismṛtirūpaṃ taduktārthānuṣṭhānaparāṅmukhatayā tadativartanaṃ me pradveṣastaṃ kurvanto nṛpājñāśālaṅghanameva hi tatpradveṣa iti prasiddhaṃ loke | nanu gurvādayaḥ kathaṃ tānnānuśāsati tatrāha—abhyasūyakāḥ gurvādīnāṃ vaidikamārgasthānāṃ kāruṇyādiguṇeṣu pratāraṇādidoṣāropakāḥ | ataste sarvasādhanaśūnyā naraka eva patantītyarthaḥ | māmātmaparadeheṣvityasyāparā vyākhyā | svadeheṣu paradeheṣu ca cidaṃśena sthitaṃ māṃ pradviṣanto yajante | dambhayajñeṣu śraddhayā abhāvāddīkṣādinātmano vṛthaiva pīḍā bhavati | tathā paśvādīnāmapyavidhinā hiṃsayā caitanyadrohemātramavaśiṣyata iti | aparā vyākhyā | ātmadehe | jīvānāviṣṭe bhagavallīlāvigrahe vāsudevādimasākhye manuṣyatvādibhramānmāṃ pradviṣantastathā paradeheṣu bhaktadeheṣu prahlādādisamākhyepu sarvadāvirbhūtaṃ māṃ pradviṣanta iti yojanā | uktaṃhi navame ‘avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam | paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram || moghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasaḥ | rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritāḥ’ iti ‘avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ’ iti cānyatra | tathāca bhajanīyadveṣānna bhaktyā pūtatā teṣāṃ saṃbhavatītyarthaḥ |
teṣāṃ
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit