Bhagavadgita 18.4
Tātparyabodhinī 18.4
- Language
- Sanskrit
18.4
dambha iti | veṣabhāṣācārādibhiḥ svasya mahattvasiddhaye svenaiva kulaśīlavidyācāramahattvaprakaṭanaṃ dambhaḥ | vidyārūpakuladhanakarmādinimittaścittodrekaḥ satāmavamānaheturdarpaḥ | svasminnevotkṛṣṭatvabuddhirabhimānaḥ | parāpakāranimitto mahānarthasaṃpādane hetuścittakṣobhaḥ krodhaḥ | paruṣo niṣṭhurabhāṣā tasya bhāvaḥ pāruṣyam | cakāraḥ samuccayārthaḥ | evakāraḥ svapne'pyasya na mṛdūktiritītaravyavacchedārthaḥ | ajñānaṃ sadasadvivekābhāvaḥ cakārāttatkāryaṃ ca | dambhādayo'jñānāntāḥ ṣaḍete rajastamodharmāḥ | āsurīṃ saṃpadaṃ 'rajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam' iti 'tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām' iti coktatvāddhoraṃ karma kārayituṃ puruṣasyāsūna prāṇānindriyāṇi ca rātyākarṣatītyasuraḥ rajoguṇastamoguṇaśca tasya saṃbandhinyāsurosaṃpatsamṛddhirutkarṣastāmāsurīṃ saṃpadamabhijātasya prāgbhavīyapāpādhikyādrajastamoguṇotkarṣādhikyamabhyanusṛtya jātasya | yadvā asurāṇāṃ saṃpadāsuro saṃpattāṃ saṃpadamāsurīmabhijātasya durātmano bhāvyanarthapātrasya puruṣasya bhavanti saṃbhavantītyarthaḥ |
dvayorapi saṃpadoḥ kāryamāha---
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit