Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 18.4

Tātparyabodhinī 18.4

Language
Sanskrit

18.4

dambha iti | veṣabhāṣācārādibhiḥ svasya mahattvasiddhaye svenaiva kulaśīlavidyācāramahattvaprakaṭanaṃ dambhaḥ | vidyārūpakuladhanakarmādinimittaścittodrekaḥ satāmavamānaheturdarpaḥ | svasminnevotkṛṣṭatvabuddhirabhimānaḥ | parāpakāranimitto mahānarthasaṃpādane hetuścittakṣobhaḥ krodhaḥ | paruṣo niṣṭhurabhāṣā tasya bhāvaḥ pāruṣyam | cakāraḥ samuccayārthaḥ | evakāraḥ svapne'pyasya na mṛdūktiritītaravyavacchedārthaḥ | ajñānaṃ sadasadvivekābhāvaḥ cakārāttatkāryaṃ ca | dambhādayo'jñānāntāḥ ṣaḍete rajastamodharmāḥ | āsurīṃ saṃpadaṃ 'rajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam' iti 'tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām' iti coktatvāddhoraṃ karma kārayituṃ puruṣasyāsūna prāṇānindriyāṇi ca rātyākarṣatītyasuraḥ rajoguṇastamoguṇaśca tasya saṃbandhinyāsurosaṃpatsamṛddhirutkarṣastāmāsurīṃ saṃpadamabhijātasya prāgbhavīyapāpādhikyādrajastamoguṇotkarṣādhikyamabhyanusṛtya jātasya | yadvā asurāṇāṃ saṃpadāsuro saṃpattāṃ saṃpadamāsurīmabhijātasya durātmano bhāvyanarthapātrasya puruṣasya bhavanti saṃbhavantītyarthaḥ |
dvayorapi saṃpadoḥ kāryamāha---

Linked texts (1)