Bhagavadgita 4.16.1

4.16.1

nāsai iti| sadityastitāmātraṃ vastu sarvagataṃ sūkṣmamekamekarasaṃ nityaṃ niravayavaṃ nirañjanam vijñānaṃ yadavagamyate sarvavedāntebhyaḥ etadvilakṣaṇamasacchabdādilakṣaṇaṃ jagattasyaitasya bhāvaḥ sattā na vidyate nāsti | sati svarūpeṇa vastuni sattā saṃpadyeta | tadabhāvānnasattābhāvaḥ | asadātmano jagataḥ sattve pramāṇābhāvāt | nanvastveva pratyakṣādipramāṇamiti cettvamatra praṣṭavyaḥ | tatsattve pramāṇaṃ kiṃ pratyakṣamanumānaṃ vā, kimupamānaṃ vā, uta śabdo vā | nādyaḥ| idaṃ rajataṃ prādeśamātraścandra ityādau vyabhicāradarśanāt | tatra pramāṇaprameyayoḥ samyaksaṃsargābhāvāddhyabhicāraḥ | tadanyatra pramāṇameveti cenna | dāruṇi gaja iti mṛdi ghaṭa iti viparītagrahadarśanādvyabhicārānucchitteḥ | na dvitīyaḥ | tvatpakṣe prapañcasya pratyakṣatvāttatrānumānānupayukteḥ | nāpi tṛtīyaḥ | gosadṛśo gavaya itivattatsadṛśaṃ jagaditi sādṛśyāsaṃbhavāt, astyeva sādṛśyaṃ svapna iti cettathātve mithyātve'pi tatsādṛśyāpatteḥ | naiva caturthaḥ | vikalpo nahi vastu, nahyasti dvaitasiddhiḥ asattvādanyasyeti jagato'sattvaśrutiṃ vinā śrutibhyastatsadbhāvāśravaṇāt | nanu 'ātmana ākāśaḥ saṃbhūtaḥ' iti, 'yato vā imāni bhūtāni jāyante' iti ca brahmaṇaḥ sakāśājjagadutpattiḥ śrūyate | brahmakāryatvena jagato'stitve śrutirastyeva pramāṇamiti cettvamatra praṣṭavyaḥ | brahmakāryaṃ yajjagadasti tadbrahmaṇo bhinnaṃ kimabhinnaṃ vā uta bhinnābhinnaṃ vā | bhinnatvapakṣe kāryaṃ sadvā kimasadvā uta sadasadvā | ādye kāryasya kāraṇasattā vā kimu kāryasattā vā | nādyaḥ |