Bhagavadgita 7.17
Tātparyabodhinī 7.17
- Language
- Sanskrit
7.17
tadbuddhaya iti | tadbuddhaya ādityena rūpamiva śravaṇādijanyajñānena prakāśitaṃ sarvavedāntaprasiddhaṃ saccidānandaikarasaṃ sarvātmakaṃ yatparaṃ brahma tasminneva buddhiyeṣāṃ te tadbuddhayaḥ sarvatra brahmadarśinaḥ mumukṣubhiḥ kalpitabhedamagṛhītvā cakṣuṣā rūpamiva pratyagdṛṣṭyā sadā sarvatra brahmaiva draṣṭavyamityarthaḥ | sarvaṃ brahmaiveti sarvatra brahmaṇyeva gṛhyamāṇe'pi grahītā grāhyamiti bhedaḥ syāttadā ‘etasminnudaramantaraṃ kurute atha tasya bhayaṃ bhavati' iti bhedadraṣṭurbhayaśravaṇādato'bhedena draṣṭavyamityāha-tadātmāna iti | tadeva paraṃ brahmātmā'haṃpratyayārtho yeṣāṃ te tadātmānaḥ brahmaivāhamiti brahmaṇyeva svātmanā sākṣātkṛte ahaṃpratyayavanto natu deha ityarthaḥ | samādhidaśāyāṃ brahmaṇyevāhaṃpratyaye satyapi viduṣa āhārādau dehe'haṃpratyayaśca tena prabalena cirakālikena sthūlena dehātmapratyayena brahmātmapratyayo bāhyadhvaninā nādadhvanivadvinaśyati | tato bāhyaṃ karma sarvaṃ saṃnyasyāhārādyavasthāsu sarvāsvapi brahmaṇyevātmatvabuddhyā dṛśyānavagāhinyā sthātavyamityāha-tanniṣṭhā iti | tasmin brahmaṇyātmākārapratyayakaraṇameva niṣṭhā ahaṃbuddhairnaiścalyaṃ yeṣāṃ te tanniṣṭhāḥ svasya brahmātmanāvasthitatvadarśina eva sthirībhūtavṛttaya ityarthaḥ | brahmātmatvadarśane sthirībhūtacittavṛttīnāmapi kvacitprayojanāntarāpekṣāsti cettayā sā niṣṭhā pratibadhyate bāhyātmatvaṃ ca syāttataḥ kāryāntaraṃ bāhyaṃ kiṃcidapyanapekṣya mumukṣoḥ sadā tadekaparatvena bhavitavyamityāha-tatparāyaṇā iti | tatsaccidānandaikarasamadvitīyaṃ svātmanādhigataṃ paraṃ brahmaiva bahirantaḥ sadā buddhivṛtteścakṣuṣo rūpavatparaṃ niṃyatamayanaṃ gatiryeṣāṃ te tatparāyaṇā āhāravihārādau sadā sarvatra brahmadarśanaṃ brahmaṇyevātmadarśanaṃ ca cidekavṛttyā ye na muñcanti te tatparāyaṇāḥ | sadātmārāmrā ityarthaḥ | evaṃ sarvatra brahmadarśanaṃ brahmaṇvātmatvadarśanaṃ tanniṣṭhatvaṃ tatparāyaṇatvaṃ ca videhamukterasādhāraṇakāraṇametaccatuṣṭayamanutiṣṭhanti ye brahmavidasta evaṃ jñānanirdhūtakalmaṣāḥ jñānenoktāntaraṅgasādhanacatuṣṭayānuṣṭhityā'pratibaddhatāṃ gatena nirdhūtaṃ niḥśeṣaṃ prakṣālitaṃ kalmaṣaṃ bauddhaṃ jagadbrahmaṇorbrahmātmanośca bhedagrahaṇalakṣaṇaṃ yeṣāṃ te jñānanirdhūtakalmaṣāḥ santaḥ svayamapunarāvṛttiṃ bhūyo dehasaṃbandhi tvāpattiḥ punarāvṛttistadabhāvo'punarāvṛttistāṃ dehasaṃbandharahitāṃ muktiṃ gacchanti | brahmātmanā sthitidaśāyāṃ galite'smin dehe brahmaṇi vṛttau līnāyāṃ satyāṃ svayaṃ brahmākāreṇaiva tiṣṭhantītyarthaḥ |
tadbuddhaya ityanena brahmavidyatīnāṃ sarvadā kartavyatvena yadvihitaṃ kalpitanāmarūpādyagrahaṇena sarvatra brahmadarśanaṃ tadviśadayati-
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit