Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 7.22

Tātparyabodhinī 7.22

Language
Sanskrit

7.22

ye hīti | hi yasmātkāraṇātsaṃsparśajā indriyāṇāṃ viṣayāṇāṃ ca saṃsparśaḥ parasparasaṃyogastasmādeva jāyanta iti saṃsparśajā indriyārthasaṃparkasaṃbhāvitā ye bhogāḥ viṣayasukhāni te ādyantavanta utpattivināśavantaḥ| ata evānityāḥ kṣaṇikā ityarthaḥ | saṃsparśajā iti janyatvahetunaivānityatve siddhe punarādyantavanta iti vacanaṃ nirarthakamiti na mantavyam | tārkikaiḥ pradhvaṃsābhāvasya janyatvaṃ nityatvaṃ cāṅgīkṛtam | mīmāṃsakairapi 'akṣayyaṃ ha vai cāturmāsyayājinaḥ sukṛtam' iti tajjanyasukhasyāpyakṣayatvamurarīkṛtam tannirasitumādyantavanta ityuktam | tena viṣayasukhasya kṣaṇikatvamalpatvaṃ ca pratyakṣādipramāṇasiddhaṃ viṣayendrisaṃyogātpūrvaṃ tadviyogātpaścācca sukhādarśanāt | ye ādyantavanto bhogāste duḥkhayonayo duḥkhahetava eva bhavanti | svakāraṇanāśe svanāśe svakāraṇāsiddhau svāsiddhau ca yasmādduḥkhameva prayacchanti tadidaṃ sarvalokaprasiddhaṃ tasmādviṣayasukhasya sāpekṣatvaṃ kṣaṇikatvamalpatvaṃ duḥkhadatvaṃ ca vijñāya budho brahmavitteṣu viṣayasukheṣu na ramate ratiṃ na karoti | bhuktidaśāyāmapi svayaṃ svadṛṣṭyā brahmānandāmṛtarasameva pibati na bāhyamanusaṃdhatta ityarthaḥ |
nanu sarvaṃ brahmaiva paśyato brahmaniṣṭhānirdhūtakaṣāyasyātmārāmasya viṣayasukhecchayā viṣayeṣu pravṛttirmāstu, abhyāsinastveṣṭeṣvaniṣṭeṣvapi kāmaḥ krodhastābhyāṃ pravṛttirnivṛttiśca syātāmevetyāśaṅkāyāṃ na | tasyāpi mumukṣoḥ prayatnena tau parihartavyāveva kāmakrodhajayenaiva śamādayaḥ, śravaṇaṃ jñānaṃ mokṣastatsukhaṃ ca sidhyati nānyathetyāśayenāha-

Linked texts (1)