Bhagavadgita 19.11

19.11

jagat | kāma eva heturyasya tat kāmahetukam kāmahetukameva 'kāmahaitukam' iti bhāṣyam | strīpuṃsayoḥ kāma eva prāṇināṃ kāraṇam iti āhuḥ| lokāyatikadṛṣṭiriyam |
avataraṇam—na ceyaṃ yathoktā dṛṣṭiriṣṭetyāha-etāmiti | vyākhyā—etāṃ yathoktāṃ lokāyatikacārvākasambandhinīṃ dṛṣṭiṃ buddhim avaṣṭabhya āśritya naṣṭātmānaḥ naṣṭasvabhāvāḥ, vinaṣṭaparalokasādhanāḥ alpabuddhayaḥ alpaviṣayaviṣayā alpaiva buddhiryeṣāṃ te, ugrakarmāṇaḥ krūrakarmāṇo hiṃsātmakāḥ, jagatolokasya-ahitāḥ śatravaḥ jagato lokasya kṣayāya nāśāya prabhavanti samarthā bhavanti |
avataraṇam—tāneva asurān prakārāntareṇa viśinaṣṭi--kāmamiti | vyākhyā --te ca asurāḥ-dambhamānamadānvitāḥ dambhaśca mānaśca madaścatairanvitāḥ adhārmikatve'pi ātmano dhārmikatvakhyāpanaṃ dambhaḥ | apūjyatve'pi ātmanaḥ pūjyatvakhyāpanaṃ mānaḥ | anutkṛṣṭatve'pi ātmana utkṛṣṭatvāropo mahadavadhīraṇā heturmadaḥ | tairanvitā yuktāḥ | aśucivratā aśucīni madyamāṃsādi viṣayāṇi vratāni āhāraniyamāḥ pūjananiyamā vā yeṣāṃte | duṣpūraṃ pūrayitum aśakyaṃ kāmaṃ viṣayecchām āśritya kṛtvā mohād avivekād asadgrāhān aśubhaniścayān gṛhītvā upādāya pravartante avaidikaṃ karma kurvanti |
avataraṇam—tāneva punaḥprakārāntareṇa viśinaṣṭi-cintāmiti | yākhyā—ca=kiñca, asurāḥ pralayāntām pralayo maraṇameva anto yasyāstām, maraṇāntām | aparimeyāṃ na parimātuṃ śakyate yasyā iyattā tām | cintām | svakīyayogakṣemopāyālocanātmikām upāśritāḥ sadā cintā-