Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 5.72

Vaṃśī 5.72

Language
Sanskrit

5.72

oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpanipatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde sāṃkhyayogo nāma dvitīyo'dhyāyaḥ |
vyākhyā - yaḥ pumān, kāmān icchābhedān sarvān (api) putravittalokaiṣaṇātmakān aśeṣān samūlāṃśca, vihāya parityajya, niḥspṛhaḥ śarīrajīvanamātre'pi nirgatā spṛhā yasya saḥ | (tathā) nirmamaḥ śarīrajīvanamātrākṣipta parigrahe'pi 'mama' ityabhiniveśarahitaḥ | (tathā) nirahaṅkāraḥ san vidyāvattvādinimittakā''tmasaṃbhāvanā - satkulā'bhimānarahitaḥ san carati jīvanamātraceṣṭāśeṣaḥ saṃbhavadrāgadveṣādike deśe pratiniyate vāsam akṛtvā paryaṭati | sa evaṃ bhūtaḥ sthitaprajño brahmavit śānti sarvasaṃsāraduḥkhoparamalakṣaṇāṃ nirvāṇākhyām adhigacchati prāpnoti | brahmabhūto bhavatītyarthaḥ | etena 'kathaṃ vrajet' ityasyottaram upasaṃhṛtam | evañca proktapraśnacatuṣṭayasyottareṇa sthitaprajñasya lakṣaṇaṃ sthitaprajñatāyai sādhanañca nirūpitam |
avataraṇam - saiṣā jñānaniṣṭhā stūyate adhikāriprarocanārtham-eṣeti |
vyākhyā - he pārtha, eṣā yathoktā sthitaprajñatālakṣaṇā, sthitirbrāhmī, brahmaṇi bhavā sarvaṃ karma saṃnyasya brahmarūpeṇaiva avasthānam | astīti śeṣaḥ | enāṃ yathoktāṃ brāhmīṃ sthitiṃ prāpya (sādhako munirbhūtvā) na vimuhyati mohaṃ na prāpnoti | asyāṃ brāhmayāṃ sthityām avasthāyām antakāle'pi antye vayasyapi sthitvā siddhaḥ san brahmanirvāṇam brahmaṇi nirvāṇaṃ nirvṛttiṃ mokṣam ṛcchati prāpnoti | kimu vaktavyam, yo brahmacaryādeva saṃnyasya yāvajjīvaṃ brahmaṇi eva avatiṣṭhate sa brahmanirvāṇam ṛcchatīti | tadevam anena adhyāyena aṅgitayā jñānaniṣṭhā, tadaṅgatayā karmaniṣṭhā ca nirūpapitetiśam |
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpanipatsu vaṃśīvyākhyāyāṃ vaṃśīdhara miśrasaṃvāditāyāṃ śāṅkara bhāṣyānusāriṇyāṃ dvitīyo'dhyāyaḥ |

Linked texts (1)