Bhagavadgita 3.14
Gūḍhārthacandrikā 3.14
- Language
- Sanskrit
3.14
mīyante jñāyante iti mātrāḥ śabdasparśādyā viṣayāḥ| teṣāṃ sparśāḥ śrotrādibhiḥ saha sambandhāḥ| śītoṣṇa śabdau sarvaviṣayopalakṣakau| tato'pi viṣayasākṣātkāropalakṣakau| viṣayāḥ svānubhavadvārā sukhaduḥkhadā ityarthaḥ| śabdādīnāṃ śrotrādibhiḥ saha sannikarṣaḥ| tatastadviṣayasākṣātkāraḥ| tataśceṣṭaviṣayajñānāt sukham, aniṣṭaviṣayajñānādasukhaṃ bhavati¹ tān dhairyeṇa yāvacchāstrīyayuddhādikarmasamāptiḥ, tāvat titikṣasva| te cāgamāpāyitvādanityatvāt dhairyavatāṃ kṣantuṃ yogyāḥ² bandhahetvavidyānivṛttau dehādau 'aham' 'mama' ityabhimānanivṛttau ca, antaḥkaraṇaṃ sukhaduḥkhādyutpattāvapi jīvanmuktānāmāgamāpāyināmapi duḥkhādīnāṃ prāgivānubhavābhāvāt teṣāmanityatvaṃ jīve svābhāvikasambandhaśūnyatvaṃ dehādāvahamityabhimānaṃ vihāya duḥkhādyadhikaraṇaṃ mana eveti vibhāvayan jñānānandasvarūpaṃ cātmānaṃ sañcintayan yāvatsvadharmānuṣṭhānaṃ śītādiprayuktaṃ duḥkhādikamavaśyaṃ soḍhavyamiti bhāvaḥ|
nanu duḥkhābhāvarūpapuruṣārthasya yuddhādisvadharmānanuṣṭhānenāpi sambhavāt, kiṃ tatkṛtvā prasaktaduḥkhasyābhāvāyābhimānatyāgena ? iti hṛdayasthāmaGenericśaṅkāmapākartum, abhimānatyāgādbhavan duḥkhābhāvaḥ svayaṃ puruṣārtho'pi paramānandasvarūpāvirbhāvarūpamokṣahetuśca bhavatītyāha - yaṃ hīti||
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit