Bhagavadgita 3.40
Gūḍhārthacandrikā 3.40
- Language
- Sanskrit
3.40
iha niṣkāmakarmaṇi, abhikramasya = upakramasya, nāśaḥ = niṣphalatvarūpaḥ nāsti prārabdhasyāṅgavaikalyādinā vicchedaḥ pratyavāyaśca na vidyate| svalpamapyasya dharmasya anuṣṭhānaṃ mahato bhayāt saṃsārāt trāyate|
ayaṃ bhāvaḥ| brahmārpaṇapūrvakaniṣkāmasya karmaṇa abhikramyate karmaṇā''rabhyate yat phalam, tasya nāśaḥ ‘tadyatheha karmacito lokaḥ evamevāmutra puṇyacito lokaḥ kṣīyate’ ityukto na bhavati| niṣkāmakarmaphalasyāntaḥkaraṇaśuddheḥ pāpakṣayasya nāśāsambhavāt| aṅgavaiguṇyahetukaṃ vaiguṇyaṃ taddhetukaḥ pratyavāyaśca na vidyate| ‘tametaṃ vedānuvacanena brāhmaṇā vividiṣanti yajñena dānena tapasā nāśakena’4 iti śrutyā nityānāmeva vividiṣāṃ jñānaṃ coddiśya duritakṣayadvārā
vihitatvena tatra ca sarvāṅgopasaṃhāraniyamābhāvāt| kāmyānāmapi saṃyogapṛthaktvanyāyena viniyoga iti pakṣe'pi phalābhisandhirahitatvena teṣāṃ nityatulyatvāt| 'dadhnā juhoti' 'dadhnendriyakāmasya' ityādau saṃyogasya dadhno nityatvakāmyatvayorvidhāyakasya śāstrasya pṛthaktvena bhinnatvena dadhno nityatvaṃ kāmyatvaṃ ca yathā tadvaditi ha nyāyārthaḥ| nahi kāmyanityāgnihotrayośca kaścidviśeṣo'sti| phalābhisandhitadabhāvābhyāmeva tu kāmyatvanityatvavyapadeśa iti|
'tametam' iti vākyavihitānāṃ sādhanānāmekārthakatvamāha - vyavasāyeti||
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit