Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 4.2

Gūḍhārthacandrikā 4.2

Language
Sanskrit

4.2

‘na tvevāham’² ityārabhya ‘eṣā te'bhihitā sāṅkhye’³ ityantena jñānayoga uktaḥ| tathā ‘yoge tvimāṃ śṛṇu’⁴ ityārabhya ‘karmaṇyevādhikāraste’⁵ ityantena karmayogaḥ| anayoradhikāribhedaḥ spaṣṭaṃ noktaḥ bhagavatā| nacaikādhikārikatvameva samuccayasya vivakṣitatvāditi vācyam| ‘dūreṇa hyavaraṃ karma buddhiyogāddhanañjaya’⁶ iti karmaniṣṭhāyā buddhiniṣṭhāpekṣayā nikṛṣṭatvābhidhānāt| ‘tamevaṃ viditvā'timṛtyumeti’ iti śrutyā jñānasyaiva mokṣahetutvokteḥ| nanu viruddhayoḥ samuccayāsambhavādbhinnādhikāritvamevāstviti cet, satyamekamarjunaṃ prati tūbhayopadeśo na yuktaḥ| nahi karmādhikāriṇaṃ prati jñānaniṣṭhopadeṣṭuṃ yogyā| na vā jñānādhikāriṇaṃ prati karmaniṣṭhā| nacaikaṃ pratyeva vikalpenobhayoktiḥ| utkṛṣṭanikṛṣṭayoḥ
vikalpāsambhavāditi samuccayasyādhikāribhedavyavasthitirakaṃ prati vikalpasya cāsambhavādityativyākulabuddhirarjunaḥ pṛcchati - jyāyasīti||
tava vacanaṃ vyāmiśraṃ na bhavatyeva| mama tvekādhikārakatvabhinnādhikārikatvasandehādvyāmiśraṃ saṅkīrṇārthamiva te yadvākyaṃ māṃ prati jñānakarmaniṣṭhādvayapratipādakaṃ tena vākyena me mamālpabuddhervākyatātparyāparijñānāt buddhiṃ mohayasīva| paramakāruṇikastvaṃ na mohayasyeva| mama tu svāśrayadoṣānmoho bhavatīti ivaśabdārthaḥ| māṃ prati viruddhayorniṣṭhayorupadeśāyogāt ekaṃ jñānaṃ karma vā, niścitya vada| yena adhikāraniścayapuraḥsaramuktena mayā'nuṣṭhitena jñānena karmaṇā vaikena śreyaḥ mokṣam ahamāpnuyām| evaṃ niṣṭhādvayasyaikādhikārikatve vikalpāsambhavādadhikāribhedajñānāyārjunasya praśna iti sthitam|
adhikāribhedaṃ vadannuttarayati - loka iti||

Linked texts (1)