Bhagavadgita 2.8
Sārārthavarṣiṇī 2.8
- Language
- Sanskrit
2.8
śrīviśvanātha—nanu mayi tava sakhyabhāva eva, na tu gauravam, atastvāṃ kathamahaṃ śiṣyaṃ karomi, tasmād yatra tava gauravaṃ taṃ kamapi dvaipāyanādikaṃ prapadyasvetyata āha—na hīti| mama śokamanudyāt dūrīkuryādevaṃ janaṃ na prakarṣeṇa paśyāmi trijagatyekaṃ tvāṃ vinā| svasmādadhikabuddhimantaṃ bṛhaspatimapi na jānāmītyataḥ śokārtta eva khalu kaṃ prapadyeya iti bhāvaḥ| yad yataḥ śokādīndriyāṇāmucchoṣaṃ mahānidāghāt kṣudrasarasāmiva utkarṣeṇa śoṣo bhavati| nanu tarhi sāmprataṃ tvaṃ śokārtta eva khalu yudhyasva, tataścaitān jitvā rājyaṃ prāptavatastava rājyabhogābhiniveśenaiva śoko'payāsyatītyata āha—avāpyeti bhūmau niṣkaṇṭakaṃ rājyaṃ svarge surāṇāmādhipatyaṃ vā prāpyāpi sthitasya mamendriyāṇāmetaducchoṣaṇamevetyarthaḥ|
bhāvānuvāda—yadi śrīkṛṣṇa kaheṃ ki mere prati tumhārā gaurava bhāva nahīṃ apitu sakhya bhāva hai, ataeva maiṃ kisa prakāra tumheṃ apanā śiṣya banāūm̐gā| isalie jinake prati tumhārī gaurava buddhi hai, vaise dvaipāyanādi kisī vyaktikā tuma śaraṇa grahaṇa karo, to isake uttarameṃ arjuna kahate haiṃ—‘na hi’ arthāt jo merā śoka dūra kara sake| maiṃ svayaṃse adhika buddhimān bṛhaspatiko lūm̐| jisa prakāra grīṣma ṛtukā prakhara tāpa kṣudra puṣkariṇīkā viśeṣarūpase śoṣaṇa karatā hai, usī prakāra śoka ādi indriyoṃkā ucchoṣaṇa kara rahe bāda jīta jānepara rājyake sukhabhogameṃ abhiniviṣṭa honese tumhārā śoka dūra ho jāegā, to isake uttarameṃ arjuna 'avāpya' ityādi kaha rahe haiṃ arthāt pṛthvīke niṣkapaṭa rājya athavā svargameṃ devatāoṃke ādhipatyako
Linked texts (1)
- Bhagavadgītā — Vyāsa, Sanskrit