Pramāṇa · Search · About · API

Bhagavadgita 3.26

Sārārthavarṣiṇī 3.26

Language
Sanskrit

3.26

śrīviśvanātha—alaṃ karmajaḍimnā, tvaṃ karmasaṃnyāsaṃ kṛtvā jñānābhyāsenāhamiva kṛtārthī bhava iti buddhibhedaṃ na janayet karmasaṅgināmaśuddhāntaḥkaraṇatvena karmasvevāsaktimatām, kintu tvaṃ kṛtārthībhaviṣyan niṣkāmakarmaiva kuru iti karmāṇyeva yojayet kārayet| atra karmāṇi samācaran svayameva dṛṣṭāntībhavet| nanu “svayaṃ niḥśreyasaṃ vidvātravaktavyajñāya karma hi| na rāti rogiṇo'pathyaṃ vāñchato'pi bhiṣaktamaḥ||” ityajitavākyenaitadvirudhyate, satyam, tat khalu bhaktyupadeṣṭṛka-viṣayamidantu jñānopadeṣṭṛka-viṣayamityavirodhaḥ,jñānasyāntaḥkaraṇa śuddhyadhīnatvāt, tacchuddhestu niṣkāma-karmādhīnatvāt, bhaktestu svataḥ prābalyādantaḥkaraṇaśuddhiparyyantānapekṣatvāt| yadi bhaktauśraddhāmutpādayituṃ śaknuyāt, tadā karmiṇāṃ buddhibhedamapi janayet, bhaktau śraddhāvatāṃ karmānadhikārāt— “tāvat karmāṇi kurvīta na nirvidyeta yāvatā| matkathā śravaṇādau vā śraddhā yāvanna jāyate||” iti, “dharmān saṃtyajya yaḥ sarvān māṃ bhajet sa ca sattamaḥ” iti, “sarvadharmān parityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vraja” iti, “tyaktvā svadharmaṃ cararaṇāmbujaṃ harerbhajannapakvo'tha patettato yadi” ityādivacanebhya iti vivecanīyam|
saṃtyajya----sattamaḥ' (śrīmadbhā. 11/11/32) arthāt jo samasta dharmoṃkā (gītā 18/66) arthāt samasta dharmoṃkā parityāgakara ekamātra merī śaraṇameṃ ā jāo| (gītā 18/66) 'tyaktvā svadharmaṃ-----yadi' (śrīmadbhā. 1/5/17) arthāt svadharma tyāgakara śrīharike caraṇoṃkā bhajana karate-karate yadi apakva avasthāmeṃ patana ho jāya| ina sabhī vacanoṃkā isa prakāra hī vivecana karanā cāhie|
loga aise karmasaṅgiyoṃko śāstravihita karmoṃmeṃ hī niyukta kareṃge, kyoṃki ajñoṃkī buddhiko vicalita karanese karmake prati unakī śraddhā naṣṭa ho jāegī| isa prakāra ve karma tathā jñāna donoṃse bhraṣṭa ho jāem̐ge| kintu, bhaktike sabhīko bhaktikā hī upadeśa dekara kṛtārtha kareṃgeṃ| 'itthaṃ vimanyuranuśiṣyādatajjñānna yojayetkarmasu karmamūḍhān| kaṃ yojayanmanujo'rthaṃ labheta nipātayannaṣṭadṛśaṃ hi gartte||' (śrīmadbhā. 5/5/15) arthāt, ṛṣabhadevane kahā—merā dhāma aura merī kṛpā hī ekamātra prārthanīya honepara pitā putroṃko, guru śiṣyoṃko aura rājā prajāoṃko merī bhaktikī śikṣā deṃge| upadeśa grahaṇa karanevālā vyakti yadi upadeśake anusāra kārya karmameṃ niyuktakara saṃsārakūpameṃ girā denese kisa puruṣārthakī prāpti hogī arthāt ślokakī ṭīkāmeṃ kahā hai ki bhaktike atirikta karmameṃ pravṛtta honekā sarvakarmāṇi' jñānakā upadeśa denevāloṃke lie samajhanā cāhie, bhakti

Linked texts (1)