Pramāṇa · Search · About · API

Nyaya Ratnamala of Parthasarathi Misra 2.3.6

Nāyakaratna 2.3.6

Language
Sanskrit

2.3.6

śaṅkate-nanu nārthatathātvamātramiti | abādhitānubhavaparatantrāyāḥ smṛterapi prāmāṇyaprasaṅgādityarthaḥ | aṅgīkāreṇa pariharati-satyamiti | smṛtivyatirekeṇaiva śāstre prāmāṇyaubhyupagamaḥnna tāvanmātraṃ prāmāṇyaprayojakamityarthaḥ | tarhi 'arthasya ca tathābhāvaḥ prāmāṇyam' iti prakaraṇopakrame kathaṃ pratijñātam | tatrāha-asmiṃstviti | vedaprāmāṇyopayoginyasmin prakaraṇe tāvanmātropapādanenaiva vedaprāmāṇyasiddhestāvanmātrameva cintyata ityarthaḥ | tatraiva cintayitukāmaḥ sāmānyena pramāṇaśabdārthaṃ tāvadāha-pramāṇaśabdo hīti | anusaṃdhīyamānaścāsau tathābhūtārthaśca | tasya niścāyakaṃ yat jñānaṃ tadvācītyarthaḥ | tritayamiti | arthasya pramāṇāntarādhigatatayā'nusaṃdhānamarthatathātvaṃ jñānasya tanniścāyakatvaṃ ca tritayamapi prāmāṇyamityarthaḥ | bhāvakaṃ nimittamiti yāvat | evaṃ cokteṣu triṣvapyaṃśeṣu yo'rthatathātvāṃśaḥ tatraiva svataḥ parato veti vicāraḥ| nānyatra | sa eva vedaprāmāṇyopayogīti pratipādayati-tatretyādinā | tatra prathamamanusaṃdhānāṃśe vicārāpravṛttimāha-tatra yadetaditi | ayamartho jñānāntarādhigataścedadhigatatayā pratīyeta smṛtigocarārthavat naca pratīyata iti yogyānupalabdhigamyamityarthaḥ | nanvarthatathātvavat jñānasvarūpagamyaṃ kimiti na syādityatrāha-na jñānasvarūpāditi | kuta ityāśaṅkya tadupapādayati-nahīti | tasya ghaṭagrahaṇamātropakṣīṇatvādenusaṃdhānāṃśe sāmarthyaṃ nāstītyarthaḥ |

Linked texts (1)